Mijn allereerste rollenspel. Die vergeet ik nooit meer. Het was 1996 en in een hotel ergens in de buurt van Eindhoven zat ik in een training omgaan met agressie. Niet als trainingsactrice, nee ik was cursist.
Ik was net aan mijn allereerste baan na mijn afstuderen begonnen en zat na een paar weken al in deze tweedaagse training. Ik vond het dus erg belangrijk om het goed te doen. Wat was ik zenuwachtig.
Want niet alleen alle mede cursisten, ook een videocamera keek mee hoe ik het er in het rollenspel vanaf zou brengen. Toen de trainingsacteur eenmaal binnen kwam en het rollenspel begon, was ik de camera vrij snel vergeten. Tot de nabespreking!
De nabespreking werd gedaan aan de hand van de videobeelden. Van de nabespreking zelf kan ik me eerlijk gezegd niet veel meer herinneren. Ik werd teveel afgeleid door de beelden. Ik zag alleen maar mijn ontzettend rode hoofd die gaandeweg het rollenspel steeds roder leek te worden. En wat zat mijn haar raar. Om nog maar te zwijgen over mijn stem! Wat klonk die achterlijk zeg. 
Nadelen videocamera
Dit is wat ik vaak zie gebeuren bij cursisten wanneer het rollenspel met een videocamera wordt opgenomen. De aanwezigheid van de camera vergroot de angst om een rollenspel te spelen.
De meeste mensen houden er niet van gefilmd te worden en zijn het ook niet gewend zichzelf op beeld te zien. Dit kan ontzettend afleiden tijdens de nabespreking.
Een ander nadeel is dat de nabespreking lang duurt. Het kost veel tijd wanneer het gehele rollenspel tijdens de feedbackronde terug gekeken wordt. Dit kan het tempo uit de training halen.
Voordelen videocamera
Natuurlijk heeft een videocamera ook voordelen. Je kunt achteraf rustig bekijken wat er tijdens het rollenspel allemaal gebeurd is.
Vaak is een cursist tijdens een rollenspel zo bezig om wat hij in theorie geleerd heeft in praktijk toe te passen, dat hij achteraf vaak niet meer precies weet wat er allemaal gebeurd is. Aan de hand van de beelden kan een cursist zijn eigen (nieuwe) gedrag zien en wat het effect van dat gedrag op de acteur is geweest.
Een ander groot voordeel is dat cursisten observaties kunnen controleren die door de anderen zijn gedaan. Het komt regelmatig voor dat cursisten tijdens de feedback iets terug krijgen wat ze niet herkennen.
Ze kunnen zich niet herinneren dat ze bepaald gedrag hebben vertoond of iets hebben gezegd. De videobeelden geven de cursist de mogelijkheid deze observaties te controleren en zelf te zien of ze dit inderdaad gezegd of gedaan hebben.
Kortom, het terugkijken van het rollenspel kan het leerrendement verhogen, omdat het inzichtelijk maakt wat er tijdens het rollenspel allemaal gebeurd is.
Realiseer je tegelijkertijd dat niet iedereen het gewend is om zichzelf terug te zien en dat dit het leerrendement juist weer kan verlagen.
Bedenk daarom van te voren goed met welk doel je de videocamera wilt gebruiken en of de groep openstaat voor het gebruik ervan.
Ik ben erg benieuwd naar jullie ervaringen met een videocamera tijdens een training. Ik hoor graag je reactie! Klik op reacties en geef je reactie.
photo credit: Alameda County Community Food Bank
Gerelateerde artikelen
- 10 tips om probleemloos het rollenspel met een videocamera vast te leggen
- Videocamera tijdens een rollenspel: drie praktijkvoorbeelden
Ook ik herinner me als de dag van gisteren het moment dat voor hrt eerst de video-opname van een rollenspel wat ik als leerling b-verpleegkundige speelde werd vertoond. Ik schrok me rot van mezelf, van de heftigheid waarmee ik sprak, van mijn gebaren en vooral ook van mijn mimiek, die loog er niet om. Ineens begreep ik ook waarom men zo " naar mijn gevoel" leek te reageren op mij. Geen wonder, want ik was een open boek. De zelfkennis die me dat moment heeft opgeleverd heeft als positief gevolg gehad dat ik me veel meer bewust was van mijn nonverbale communicatie, hier meer gebruik van maakte en ook beter op de reactie, verbaal of non-verbaal, op mij, in kon gaan. Negatief eraan was en is mogelijk nog, dat ik mijn reacties sindsdien vaak "kleiner" probeer te maken en daardoor ook geforceerd ben als er op me gelet wordt. Mijn spontaniteit is er dus door verminderd.
Wel weer een punt om aandacht ter verbetering aan te besteden, het meest prettige zou zijn als ik het hele scala aan gedragingen zou kunnen beheersen, van zeer spontaan tot gepast terughoudend.
Waarschijnlijk kan een spel opnemen met een camera en later terug kijken mij hierbij ook van dienst zijn. Ik leer namelijk het meest van eigen waarnemingen.
Riet de Vries
Geplaatst door: Riet de Vries | 27-09-06 om 11:09
Bedankt voor je openhartigheid Riet! Ook jij hebt dus de ervaring dat het zeer heftig kan zijn als je jezelf voor het eerst terug ziet op beeld. Tegelijkertijd heb je er juist ook veel door geleerd (en helaas misschien ook wel weer het e.e.a. door afgeleerd).
Ik denk zelf dat wanneer je er eenmaal aan gewend bent jezelf op beeld terug te zien, je hier veel van kunt leren. Misschien weer een keertje doen Riet?
Geplaatst door: Selma Foeken | 29-09-06 om 11:09