Blog

De herkenbaarheid van een rollenspel is erg belangrijk. Een veel gehoorde uitspraak van cursisten is: “Ja maar zo gaat het in het echt niet. “

Een rollenspel moet daarom zoveel mogelijk aansluiten bij de praktijk van de cursist. Dit gebeurt wanneer de cursist een eigen casus inbrengt.

Bijvoorbeeld een situatie die hij heeft meegemaakt of lastig gedrag van een collega waarmee hij wil oefenen. Een bijkomend voordeel is dat een eigen ingebrachte casus altijd aansluit bij de leerwens van de betreffende cursist.

Hoe pak je dat aan?

Om het rollenspel zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij de situatie die de cursist inbrengt, heb je informatie over de situatie nodig.

De volgende vragen helpen je om die duidelijk te krijgen:

• Om wat voor gesprek gaat het?
• Beschrijf het gedrag van degene die je tegenover je wilt hebben.
• Wat is de functie/taken/leeftijd van deze persoon?
• Noem een zin, uitspraak die degene typeert.
• Heb je al eens eerder zon gesprek met deze persoon gehad en hoe reageerde hij/zij toen?
• Wat moet de acteur nog weten om zich in de situatie te verplaatsen?
• Wat wil je met dit gesprek bereiken? Wat is je doel?
• Wat wil je specifiek leren met dit gesprek?

Aan de hand van de antwoorden van de cursist, kun je ter plekke een casus maken. Wanneer er toch nog onduidelijkheden zijn, kun je als trainer natuurlijk doorvragen.

Schakel hierbij ook altijd de trainingsacteur in. Door beiden door te vragen, kom je vaak al snel bij de essentie van de casus. Vaak zal de acteur hierbij voornamelijk doorvragen op gedrag en context.

Wanneer voor jou als trainer de leerwensen en de achterliggende problematiek duidelijk is en de acteur een duidelijk beeld van het gedrag heeft, kan het rollenspel van start gaan.

Voorbereiding

Je kunt ervoor kiezen ter plekke een casus te maken. Je vraagt dan in de training wat een cursist wil oefenen en maakt daar samen met de cursist en acteur een casus van.

Je kunt cursisten natuurlijk ook voorafgaand aan de training vragen een casus in te leveren of hier in ieder geval over na te denken. Je kunt hen dan ter voorbereiding van de training de vragenlijst toesturen.

Aandachtspunten

Er bestaat de kans dat cursisten een lastige onoplosbare situatie inbrengen. Bijvoorbeeld een collega wiens gedrag voortkomt uit een persoonlijkheidsstoornis. Dan is de kans op een succesvol rollenspel erg klein. Let hier dus op bij het uitvragen van de situatie.

Een ander aandachtspunt is dat medecursisten de persoon uit de ingebrachte situatie herkennen. Dit vraagt dus om discretie van de medecursisten. Het moet natuurlijk niet zo zijn dat de betreffende persoon te horen krijgt dat hij een casus in een training is geweest.

Zitten er in een groep zowel medewerkers als hun leidinggevenden, maak dan geen gebruik van eigen casussen. Dit zou namelijk kunnen betekenen dat de situatie die de leidinggevende inbrengt, herkend wordt door de overige medewerkers als hun collega. Of nog erger, een van de deelnemers is. Maak in dat geval gebruik van uitgeschreven casussen.

Maak jij in je trainingen gebruik van eigen casussen van cursisten? Ik hoor graag hoe jij dat aanpakt. En wat jouw ervaringen zijn.

photo credit: centralasian

 

Gerelateerde artikelen

• “Ik wil niet!” Hoe start je het eerste rollenspel?