Trainers zijn het met me eens: een rollenspel met een trainingsacteur verhoogt het leerrendement van je training. Het geeft cursisten de mogelijkheid om in een veilige omgeving nieuw gedrag uit te proberen. En cursisten merken tijdens het rollenspel direct wat het effect van hun gedrag is.
Toch maakt niet iedere trainer gebruik van een trainingsacteur. Als ik vraag hoe dat komt, zeggen veel trainers: Ik zou in mijn training graag een acteur inzetten, maar mijn opdrachtgever ziet de meerwaarde er niet van in en vindt het te duur. Ik weet niet hoe ik hem kan overtuigen, volgens hem kunnen we de rollenspellen ook gewoon met medecursisten doen.
Daar ben ik het niet mee eens. Volgens mij is het minder effectief om een rollenspel door medecursisten te laten spelen. Daarom in dit artikel vijf redenen waarom het effectiever is dat door een trainingsacteur en niet door een medecursist te laten doen. Zodat je als trainer argumenten hebt om je opdrachtgever te overtuigen.
1. Een trainingsacteur speelt realistisch.
Een acteur is in staat om geloofwaardig verschillende soorten gedrag neer te zetten. Voor medecursisten is dit veel lastiger. Zij zijn het niet gewend om te acteren en hebben vaak de neiging gedrag uit te vergroten. Hierdoor zal een rollenspel minder realistisch zijn.
2. Een trainingsacteur speelt interactief.
Dit betekent dat het gedrag van de acteur beinvloedbaar is. Een acteur reageert altijd op het gedrag van de cursist. Laat de cursist ander gedrag zien, dan zal ook het gedrag van de acteur veranderen. Hierdoor ervaart de cursist direct het effect van zijn eigen gedrag.
Voor medecursisten is het veel moeilijker om op de ander te reageren. Zij zijn vaak voornamelijk bezig met het zo goed mogelijk spelen van de rol die zij hebben gekregen. Hier gaan zij vaak zo in op dat ze geen oog hebben voor het gedrag van de ander en veranderingen vaak niet opmerken (of ze krijgen gewoon verschrikkelijk de slappe lach).
3. Een trainingsacteur stemt zijn gedrag altijd af op de cursist.
Een acteur doseert zijn gedrag en past zijn tempo aan bij de snelheid van de cursist. Hij levert altijd maatwerk en zal daarom bij ieder rollenspel gedrag laten zien dat past bij de cursist die hij tegenover zich heeft.
Speelt een mede cursist het rollenspel, dan spelen er vaak andere belangen mee. Ze willen het de ander bijvoorbeeld niet te moeilijk maken. Het is tenslotte een collega die tegenover je zit. Of ze willen aan de trainer laten zien hoe ontzettend moeilijk bepaalde situaties in de praktijk zijn en laten juist heel lastig gedrag zien.
4. Een trainingsacteur is in staat om na afloop van het rollenspel feedback te geven.
Een acteur is gewend om tijdens het acteren tegelijkertijd ook te observeren. Hij bekijkt tijdens het spelen het rollenspel als het ware ook vanuit een helikopterview. Hierdoor is hij in staat om na afloop feedback te geven. Hij kan duidelijk aangeven waarom hij in bepaalde situaties op een bepaalde manier heeft gereageerd.
Voor een mede cursist is dit veel moeilijker. Hij heeft deze ervaring niet en gaat vaak zo op in het spelen van de rol, dat hij na afloop vaak niet in staat is om gerichte feedback te geven.
5. Een trainingsacteur is bekend met de trainingsmethodiek.
Dit betekent dat de acteur precies weet wat het leerdoel van de training is. Hierdoor kan hij tijdens het rollenspel heel bewust gewenst gedrag belonen. Ook kan hij zijn feedback aan laten sluiten bij de leerdoelen van de training. Een medecursist kan dit niet. Hij is zelf deelnemer en is dus niet bekend met de leerdoelen van de training.
En tot slot nog een extra reden om samen te werken met een trainingsacteur: een trainingsacteur kent allerlei leuke werkvormen voor je training. Bijvoorbeeld de carrousel, het hoefijzer of een regiemodel. Of een leuke energizer om met je cursisten te doen.
Kortom, met een trainingsacteur haal je een professional in je training. Iemand die het maximale rendement uit een rollenspel weet te halen. En iemand die jou als trainer kan adviseren over werkvormen en leuke oefeningen.
Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen met opdrachtgevers. Hoe overtuig jij je opdrachtgever van de meerwaarde van een trainingsacteur in je training? Klik op reacties en geef je reactie.
Foto: Selma Foeken
Hoi,
Mooie duidelijke site waar ik af en toe even op kom snuffelen.
Zo ben ik via je site ook bij het boek van Paul Devilee gekomen.
Mooi practisch boekje.
Ik werk veel als trainer/acteur in het zuiden des lands.
Groetjes Walther
Geplaatst door: Walther | 23-09-09 om 12:09
Hoi,
Ik zie nu pas je vraag.
Mijn ervaring met opdrachtgevers is zeer gemend. Zo zijn er de nodige trainers die je als acteur zeer kort aan de leiband willen houden en net zo veel die zeggen "Mensen dit is de acteur. Hij gaat de middag verzorgen" en voor de rest geen woord meer zeggen.
Soms heb je echter de perfecte chemie en voel je gewoon dat het een zeer productieve samenwerking is.
Waar ik wel vaker tegenaan loop is dat de deelnemers zo in de weerstand zitten (Want het is toch allemaal maar toneel en niet echt) dat het behoorlijk veel moeite kost om hier door heen te prikken. Bijna altijd zien ze na afloop toch absoluut de meerwaarde van het oefenen met de acteur maar het vreet energie.
Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe jij dat aanpakt.
Geplaatst door: Walther | 23-09-09 om 12:09
Het kan soms iets opleveren als je weet waar de weerstand vandaan komt. Een collega vertelde mij onlangs dat toen zij bij een training aankwam, de groep weigerde te oefenen. De trainer wilde haar daarom maar weer naar huis sturen. Toen zij vervolgens aan de groep vroeg wat de reden was, bleek bij doorvragen iemand een zeer slechte ervaring met een acteur gehad te hebben. Zij had de groep daar in de pauze over verteld en daardoor wilde niemand in de groep nog oefenen. Toen de vrouw over haar ervaring vertelde, begon ze te huilen, zo heftig was het voor haar geweest. De actrice vroeg toen of ze het misschien over wilde doen. Of ze de situatie met haar opnieuw wilde oefenen. Dat wilde ze uiteindelijk toch. En daarna wilde de rest van de groep ook.
Door aandacht aan de ervaring van deze deelnemer te geven, wilde ze uit zichzelf toch oefenen. En toen bleek dat deze actrice helemaal niet eng was en dat ze echt kon oefenen, wilde de hele groep het wel uitproberen.
Soms worden wij ook aangekondigd door de trainer (of door de acteur zelf) dat we er niet zijn om het de deelnemers zo moeilijk mogelijk te maken. En dat we er niet zijn om ze te pesten. Door te zeggen wat we allemaal niet doen, schep je volgens mij een bepaald beeld bij deelnemers (dus een acteur kan het mij heel moeilijk maken, slik!) Daardoor kan het zijn dat de drempel om te oefenen hoger wordt.
Als deelnemers tegen mij zeggen dat het niet zo is als in het echt, zeg ik altijd: dat klopt, het is ook niet echt. Dit is een oefensituatie. Wat wel echt is, is het gedrag. Dat kan ook wel eens helpen .
Geplaatst door: Selma Foeken | 05-10-09 om 11:10
Hoi Selma
Mooi verwoord. Ik werk al jaar en dag samen met trainingsacteurs en wat je aangeeft is inderdaad het keurmerk van de goede trainingsacteur.
Kan de trainingsacteur dit niet (bijv. gelijk wil hebben inhoud, ego) dan haakt de cursist af en ben ik lang (2 jaar/niet) bezig om weer goodwill te kweken …..
Tegenwoordig werk ik veel samen met Walther Odekerken en die kan dit feilloos.
In het trainingstraject met Vertige ben ik ook goede trainingsacteurs tegen gekomen.
Geplaatst door: Jean Debets | 05-10-09 om 11:10
@Jean Ik ben het met je eens dat dit de voorwaarden voor een goede trainingsacteur zijn.
(en de Walther waar je het over hebt, is denk ik de Walther die hierboven zijn reactie heeft gegeven. Toevallig!)
Geplaatst door: Selma Foeken | 05-10-09 om 11:10