Blog

11.02.10

Het probleem met problemen

Door: gastblogger Sierdjan Westen.

The long days

Misschien ben je wel net als ik en herken je jezelf in de volgende conversatie:

  • “He, hoe is het met jou?”
  • “Ja heel goed, en met jou?”
  • “Mwoi, wel oké. Beetje te druk momenteel. En moet morgen weer een training geven op de ene vervelende locatie. Je weet wel, die in Haarlem.”
  • “Oh ja die, daar was ik vorige week ook nog. Wat ging er bij jou ook alweer niet goed?”

Aandacht geven aan wat er niet goed is. Daar zijn we vaak erg goed in. Zeker wij nuchtere Hollanders.  Wat praten we graag over wat verkeerd gaat, wie er niet optimaal functioneert en wat ons nu deze week allemaal weer overkwam.

Dat zie je ook op de werkvloer. Neem bijvoorbeeld het functioneringsgesprek. Leidinggevenden richten zich vaak vooral op dat wat niet lekker loopt: “Het gaat over het algemeen goed, maar er is   één competentie waar ik het graag met je over wil hebben, want die gaat wat minder lekker”. En vervolgens wordt daar uitgebreid bij stil gestaan.

Ook in trainingen gebeurt het op grote schaal. We leren deelnemers bijvoorbeeld hoe ze feedback moeten geven: hoe zeg je tegen een collega of leidinggevende dat het niet goed gaat. Of dat je het gedrag van de ander als onprettig ervaart.

En na afloop van een rollenspel met de trainingsacteur. Er wordt vaak zeer uitgebreid stilgestaan bij dat wat niet goed ging. En de deelnemer wordt vervolgens overladen met tips.

We besteden dus veel aandacht aan problemen.  Elk probleem krijgt aandacht  en lijkt haast groter te worden door de focus die het krijgt.

Natuurlijk, het benoemen van problemen is soms noodzakelijk en kan zelfs motiverend werken. Ik maak me er in dit artikel in zekere zin ook schuldig aan, ik weet het  :-) .

Alleen is het de vraag of het altijd nodig is op problemen te focussen. Stel dat je  in eerste instantie focust op wat er goed gaat, wat levert dat dan op? 

Neem bijvoorbeeld het feit dat bij een verhouding van positieve gedachten tot negatieve gedachten van 2:1 een verbetering in het welzijn van mensen zichtbaar wordt (Cooperrider & Srivastva). Koppel daaraan het onderzoek van David Meister, waaruit bleek dat een verhoging van het werkplezier met 10%, een verbetering van prestaties met 40% tot gevolg had. Dan ineens lijkt het zin te hebben om een positieve focus te hebben.

Eén methode om een positieve focus aan te brengen in trainingen, is Appreciative Inquiry (AI); een van oorsprong Amerikaanse aanpak die is ontstaan vanuit de organisational development. 

AI wordt ook wel “Waarderend Interviewen” genoemd. In deze vertaling zit ook meteen een groot deel van de aanpak besloten: het op een waarderende manier met elkaar in gesprek gaan. Om samen inspiratie en persoonlijke kracht te vinden in elkaars verhalen, en doelen durven te stellen vanuit wat voor elk individu belangrijk is.

Met AI en de achterliggende theorie worden aan de hand van verhalen de kracht van medewerkers & de organisatie ontdekt en gebruikt. Onderscheidend in deze aanpak ten opzicht van meer probleemgerichte benaderingen, is de focus op inspiratie, betrokkenheid en coöperatie bij medewerkers.

AI, mits goed uitgevoerd, maakt dat door deze focus verandering sneller, effectiever en betekenisvoller kan worden uitgevoerd.

Wat betekent dat voor je training?


Een voorbeeld van een oefening: Laat deelnemers aan het begin van de training elkaar een verhaal vertellen over wat er echt goed gaat in de organisatie. Laat hen dit in duo’s doen. Eerst vertelt de één wat er volgens hem goed gaat, vervolgens de ander. Belangrijk is dat er hier alleen gesproken mag worden over wat er echt goed gaat.

Vervolgens kun je met de hele groep bespreken wat er in tweetallen besproken is: wat gaat er goed in de organisatie.

Je kunt deze oefening eindigen met de deelnemers te vragen wat hun persoonlijke vaardigheid is die bijdraagt aan de dingen die goed gaan in de organisatie. Deze oefening levert krachtige verhalen op.

Tijdens het Trainersevent op 26 oktober laat ik je tijdens mijn workshop graag kennismaken met deze en andere onderdelen van AI. Kom samen ontdekken of en hoe je deze methode kunt toepassen in je eigen training.

Wil je meer lezen over AI dan kan ik je het volgende boek aanraden: Watkins & Mohr – Appreciative Inquiry: Change at the speed of imagination.

Werk je zelf al met AI in je training, dan hoor ik heel graag hoe jij dat inzet! Plaats een reactie, ik vind het leuk om te horen op welke manier jij gebruik maakt van AI in je training! 

Creative Commons License photo credit: m.eckelberg

Share and Enjoy:
  • Digg
  • del.icio.us
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook
  • Hyves
  • eKudos
  • NuJIJ
  • Google Bookmarks
  • email
  • Print
  • PDF
  • Add to favorites

Reacties

  1. Ik ga hem gebruiken, deze aanpak, en ben erg benieuwd naar het resultaat, cq het effekt op de training.

    Valkuil is natuurlijk dat problemen niet genoemd worden terwijl ze wel door de hoofden van deelnemers heen gaan en van invloed kunnen zijn op het verloop van de training. Lijkt me een kunst daar een balans in te vinden. Iemand ervaring hiermee?

    vr groet

    H van Dam

  2. Beste H,

    Bedankt voor je reactie, je maakt volgens mij een belangrijk punt.

    Deze aanpak vraagt van de trainer om goed op te letten wat er speelt, maar bijvoorbeeld niet gezegd wordt. Of het nou om problemen in de organisatie gaat, of om problemen met de aanpak (hoezo, ‘we mogen niet over onze problemen praten?’).

    Daarnaast vraagt het om een volledig open houding en aanpak van de trainer, om te zorgen dat binnen de groep alles gezegd kan worden. Ook problemen kunnen immers gewaardeerd worden, ze hebben een functie en zijn interessant. Ook binnen het kader van de training.

    Problemen die het verloop van de training in de weg lijken te staan moeten denk ik bespreekbaar worden gemaakt. Daarnaast is het niet zo dat er geen problemen mogen zijn.

    Zeker als er weerstand is tegen de aanpak (wat sporadisch voorkomt), kan het helpen om problemen in de organisatie te inventariseren, totdat alle problemen op papier staan. De volgende stap is dan om die problemen niet te benadrukken maar expliciet aan te vullen met dat wat goed gaat, en de mindset van de groep benoemen. Je geeft ze als het ware een nieuwe mogelijkheid om naar het werk te kijken. Want dat dat werkt, dat is bewezen.

    En die balans is inderdaad heel belangrijk, en best een kunst :-)
    Blijft volgens mij altijd de uitdaging, in elke training.

    Enne, inlezen met een goed boek over Appreciative Inquiry gaat je zeker helpen (Tip: the thin book of AI / change at the speed of imagination). Het kader dat je dan vanuit de theorie krijgt, gaat je ook helpen bij het bewaken van de balans.

    Groet!

    Sierdjan

    p.s. laat je ons weten wat het resultaat is?

  3. Beste Sierdjan

    Hartelijk dank voor je reactie en bedankt voor de literatuurtip. We zitten wel op 1 lijn, denk ik. Problemen zijn welkom en “klagen” over die problemen heeft zeker een functie. Ik gebruik nog wel eens de klaag- en winnaarsdriehoek en dat geeft regelmatig inzicht aan een groep: Waar zitten we nu? Wat zijn we nu met elkaar aan het doen? We zijn wel erg veel aan het klagen en helpt dat ons verder?En het maakt duidelijk dat er een perspectief is om vanuit dat klagen in beweging te komen en te werken naar meer (pro-) activiteit. Ik merk dat die bewustwording op zich al enige beweging veroorzaakt en groepen bewust maakt van een eigen verantwoordlijkheid. Begrippen als (sub-) assertiviteit komen dan regelmatig aan de orde. Ik houd je op de hoogte!

    Vriendelijke groet

    Hilbrand van Dam

Plaats een reactie