Blog

Herken je dit?
Dat je in gesprek met iemand, of staand voor een groep, jezelf ineens hoort praten? En dan op een manier die je zelf helemaal niet bevalt. Hoog in je stem, hoge adem, met een volume waar je niemand mee bereikt. Je ziet de afhakers voor je. Wat je doet is nog harder werken om de ander te bereiken, te overtuigen. De afstand wordt steeds groter, van jezelf af en weg van de ander. Er is geen contact meer, geen verbinding.Dat hoor je in je stem, aan je klank. Je grijpt als houvast terug op je boodschappenlijstje, je lesplan, je trainingsopbouw. Je durft geen stilte te laten vallen, te wachten op een spontane ingeving. Improviseren is er niet meer bij. Vragen stellen ook niet. Wat je zegt en hoe je je voelt vallen niet meer samen.

Wat zou het heerlijk zijn om dan te kunnen loslaten!
Te laten horen hoe het met je is. Vrij-uit je vrij te uiten. De inhoud los te laten. Maar wat te doen. Lucht te krijgen.

Neem nou mijn zoontje van 5: hij doet vaak ook maar wat.
Wat er in hem opkomt komt er klinkend uit. Hij kijkt om zich heen en bezingt wat hij ziet, afgewisseld met fantasieklanken. Of op de melodie van een bekend liedje verzint hij zijn eigen jabberklank. Vrijheid, spontaniteit, onbevangen, er zit geen plan achter. Geen oordeel, geen ‘je best doen’. Vaak zelfs zonder na te denken. Het komt gewoon op. Soms is het even stil, en dan begint hij weer. En daar geniet hij van, en ik ook. Hij speelt met stem en met klank.

Wat kan jij daar praktisch mee?
Verbinding houden met je gehoor is een kunst op zich, en tegelijk het meest eenvoudige wat er is. Blijf bij jezelf. Voel wat je voelt. Durf te pauzeren en te benoemen. Verras je gehoor. Als je doordraaft, zeg hardop: “Volgens mij draaf ik door”. Als je afhakers ziet, zeg:“Ik heb het idee dat ik een paar mensen kwijt raak. Vertel!”. Vraag om feedback. Als je jezelf betrapt op luid praten, draai de volumeknop eens flink terug. Als je maar doorpraat: neem eens een stilte, stel eens een vraag:“Hoe kijk jij hier tegenaan?” (inhoud). Of: “Hoe zitten jullie erbij op dit moment?” (beleving). Het geeft jezelf ook de kans om je te herstellen en ontspannen.

Volumeknop
Je weet zelf hoe saai een gesprekspartner of spreker kan zijn die monotoon praat.Op één volume, op één snelheid. Je dwaalt af, wordt niet getriggerd. Bewust variëren in volume, af en toe een stilte laten vallen, vertragen en versnellen.

Walsje
Stel je eens een lichtvoetig walsje voor. Je hoort van binnen 1-2-3, 1-2-3. Je voelt als het ware de beweging van binnen. En met dat gevoel in je lijf ga je praten. Dat geeft verrassende impulsen. Noodzakelijke pauzes, vertragingen of versnellingen. Oefen ermee: je leest bijv. hardop een kort krantenbericht of recept voor. Bijna als een gedicht.

Dezelfde tekst kan je in een vierkwartsmaat ook zeggen. Stel je een strak marstempo voor: 1-2-3-4, 1-2-3-4. Dat geeft je verhaal een compleet andere lading. Het is een techniek, maar tegelijk een bewuste keuze om je op een bepaalde manier met je eigen woorden te verbinden.

Want daar gaat het over: verbinden.
En om te verbinden moet je afgestemd zijn. Op jezelf, en op de ander.

Zingen
Voor mij helpt zingen. Zingen is voor mij de ultieme manier van afstemmen, van verbinding zoeken met mezelf en met elkaar. Dingen die je met praten niet voor elkaar krijgt, lukken met klank en stem vaak wel. Het hoorbaar maken van de onderstroom, van onvrede, van tegenstellingen. En ook komen tot eensluidendheid. Tot harmonie.

Improviseren met stem en klank kan een enorme vrijheid geven. En onverwachte talenten voortbrengen. Heel veel lol en energie geven. Een team weer met nieuwe ogen naar elkaar laten kijken. Of je nou samen een canon zingt, of willekeurige klanken laat horen, of een smartlap, of een afrikaans lied met wat bewegingen erbij. Het doet iets met een groep mensen, los van welke inhoud of achtergrond ook.

Natuurlijk is er angst. Help, ik kan niet zingen. Ik brom, ik val uit de toon. Maar in samenwerking telt iedere stem. Kijk jij maar eens of je nog kan afstemmen met iemand die in jouw ogen ‘vals’ zingt. In samenwerking een –voor jou vervelend- tegengeluid laat horen. Mag die persoon van jou mee-klinken? Mee-denken? Of sluit je die uit? Of als je wat ingehouden/afwachtend van aard bent: durf jij jezélf te laten horen, of hou je voor je wat je denkt, vindt, voelt?

Iedere stem telt. Neem dus de ruimte. The floor is yours.

Dat zingen voor mij metafoor is voor communiceren, luisteren, afstemmen, leiden en volgen, improviseren en samenwerken, vat ik samen in het motto van waaruit ik workshops opzet:

Zingen verbindt!

Naast trainingsacteur is Joep de Bont van Muziek & Theater in Bedrijf (zang-)workshopleider en dirigent. Zijn grote passie is mensen samen laten zingen en hen de verbindende kracht daarvan te laten ervaren. Tijdens het Trainersevent geeft hij de workshop Spelen met stem en klank

photo credit: naturegeak