Archief categorie ‘Trainingsacteren’

28.10.11

Selma maakt trainingsacteurs boos!

5249764230 c1630d1530 m Selma maakt trainingsacteurs boos!


Sinds ik workshops trainingsacteren geef, ontvang ik regelmatig boze tot zelfs woedende mailtjes van trainingsacteurs.

Dit is wat zij mij zoal mailen:

  • Trainingsacteren is een vak Selma! Hoe kun jij mensen in één dag leren trainingsacteren?! Dat leer je niet in één dag!
  • Ik heb er ontzettend veel moeite mee dat iedereen zich tegenwoordig maar trainingsacteur noemt. Ze doen een cursus van een paar dagen en zijn meteen trainingsacteur. Het hele vak wordt naar beneden gehaald en jij doet daar aan mee Selma.
  • Trainers moeten blijven trainen en niet ook gaan trainingsacteren. Trainingsacteren is een vak! Dat vind jij toch ook? Waarom leer jij trainers dan trainingsacteren?! Dat uitgerekend jij dat doet vind ik echt heel erg.


Mijn workshops maken veel los, dat is duidelijk!

Zelfs zoveel dat een trainingsacteur mij onlangs via de mail verzocht direct te stoppen met het geven van workshops trainingsacteren aan trainers. Hij vindt dat ik door het geven van workshops aan trainers mijn eigen nest bevuil.

In de mailtjes die ik ontvang, komen steeds dezelfde twee dingen terug die de boosheid veroorzaken:

  1. Er komen steeds meer trainingsacteurs op de markt die amper een opleiding hebben gevolgd.
  2. Er zijn steeds meer trainers die zelf de rollenspelen spelen.

Het vak van trainingsacteur wordt volgens de trainingsacteurs die mij mailen niet serieus genomen. Want iedereen mag zich tegenwoordig trainingsacteur noemen.

En daar werk ik aan mee.. (aldus de boze trainingsacteurs).

Maar is dat ook zo?!


Daar kan ik kort over zijn: natuurlijk niet! En lees de teksten op mijn website er maar op na als je me niet gelooft: ik beweer nergens dat je het vak van trainingsacteur in één dag kunt leren.

Toch heb ik het gevoel dat dit antwoord uitleg behoeft. Ik vermoed namelijk dat de boze trainingsacteurs met dit korte antwoord geen genoegen nemen icon wink Selma maakt trainingsacteurs boos! .

Bovendien ligt het ‘probleem’ volgens mij een stuk genuanceerder. Vandaar hieronder ook nog een lang antwoord (en ik weet het, het is inderdaad een héél lang antwoord geworden).

Waar komt de boosheid vandaan?


Volgens mij komt de boosheid bij trainingsacteurs voort uit de angst voor te weinig werk. Doordat er steeds meer trainingsacteurs komen en doordat trainers de rollenspelen zelf spelen, hebben veel trainingsacteurs het gevoel dat er steeds minder werk voor hen is.

Dit gevoel is ook niet zo gek als je de huidige markt bekijkt. De tarieven van trainingsacteurs staan zwaar onder druk en er wordt flink op trainingen (en dus op trainingsacteurs) bezuinigd.

Dit komt ook naar voren in de resultaten van de enquête die ik in juni 2011 onder 73 trainingsacteurs gehouden heb. En nog steeds hoor ik van veel trainingsacteurs dat ze op dit moment weinig werk hebben.

Ook ik weet hoe het is om te weinig werk en dus te weinig geld te hebben. De stress die dat geeft, de slapeloze nachten en de onzekerheid of je volgende maand wel genoeg opdrachten zult hebben. Ik ken het allemaal! Ik snap de angst voor te weinig werk dan ook goed.

Toch denk ik niet dat de oorzaak van te weinig werk ligt in al die mensen die zich na het volgen van een opleiding ‘ineens’ trainingsacteur noemen. Of door trainers die nu zelf de rollenspelen spelen.

Om bij het eerste punt te beginnen:

1. Er komen steeds meer trainingsacteurs op de markt die amper een opleiding hebben gevolgd.


Er zijn inderdaad veel mensen die trainingsacteur willen worden. Geef ze eens ongelijk, het is een prachtig vak. En ja, dan wordt de markt voller. Dat is zeker waar.

Maar zeg nou zelf: voor jou als ervaren trainingsacteur kunnen deze mensen toch nooit een concurrent zijn?! De jarenlange ervaring die jij hebt, kunnen zij toch nooit inhalen?! In die zin zijn zij volgens mij dus ook absoluut geen concurrent.

En natuurlijk, beginnende trainingsacteurs vragen vaak een lager tarief. Maakt dat hen tot een concurrent? Misschien bij trainers die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten. Maar niet bij de trainers die voor kwaliteit gaan (en dat zijn toch ook de trainers waar jij mee wilt werken?!). Die willen gewoon een goede trainingsacteur en zijn bereid daar ook een normaal tarief voor te betalen.

Wat ik wel zie, is dat er een steeds groter wordende groep trainingsacteurs op de markt komt met een andere achtergrond dan de meeste trainingsacteurs hebben. Zij hebben niet de toneelschool gevolgd, maar komen juist uit het bedrijfsleven. Zij rollen er niet in (zoals veel zeer ervaren trainingsacteurs jaren geleden), maar zij maken bewust de keus om het roer om te gooien en trainingsacteur te worden.

Dit betekent dat zij er alles aan doen om deze carrièreswitch een kans van slagen te geven. Zij zijn dan ook zeer fanatiek is mijn ervaring. Niet alleen om het vak eigen te maken, maar ook om aan werk te komen.

Ze geven daarom veel geld uit aan het volgen van opleidingen (zowel op het gebied van trainingsacteren als marketing) en geven ook geld uit aan zaken als een goede website, visitekaartje, etc.

Zij doen er echt alles aan om zich als trainingsacteur te profileren.
Zij willen er ook geen andere dingen naast doen (ze hebben niet voor niets bewust voor het vak gekozen).

Dit in tegenstelling tot veel ervaren trainingsacteurs. Zij doen er van alles naast (acteren, regisseren, trainen(!) en coachen). Dit blijkt ook uit de resultaten van mijn enquête: 69% doet er andere dingen naast.

Het is de manier waarop deze nieuwe groep zich profileert die hen zeer aantrekkelijk maakt voor trainers. Niet alleen omdat zij op internet goed te vinden zijn, maar ook omdat zij zichzelf alleen als trainingsacteur neerzetten.

En dát maakt hen zeer geduchte concurrenten van de ervaren trainingsacteurs.

Het ‘probleem’ is dus niet dat deze nieuwe groep trainingsacteurs een opleiding heeft gevolgd en zich nu trainingsacteur noemt. Het ‘probleem’ zit hem in de manier waarop deze groep zichzelf profileert.

2. Er zijn steeds meer trainers die zelf de rollenspelen spelen.


Er is een grote groep trainers die NOOIT een trainingsacteur inhuurt. Deze groep is waarschijnlijk groter dan je denkt.

De redenen dat zij geen trainingsacteur inhuren zijn zeer divers:

  • Zij geloven niet in de meerwaarde van trainingsacteurs (hier liggen dus kansen!).
  • Er is geen budget voor trainingsacteurs (denk aan scholen, stichtingen en vrijwilligersorganisaties). Deze trainers willen heel graag gebruik maken van een trainingsacteur, maar doordat er geen budget is, spelen ze de rollenspelen noodgedwongen zelf.
  • Ze maken slechts heel af en toe gebruik van rollenspelen in hun training. Zo weinig dat een trainingsacteur inhuren voor hen geen zin heeft (die zou dan vrijwel de gehele training niets te doen hebben).

Deze trainers maken dus wel gebruik van rollenspelen en willen graag leren hoe zij dat beter kunnen doen. Uiteraard ben ik graag bereid om hen dit te leren. Sterker nog, ik zie dit bijna als mijn plicht!

Ik ben namelijk van mening dat mensen vooral leren door te ervaren. En daarvoor zijn rollenspelen uitermate geschikt. Maar dan moeten ze wel op de juiste manier ingezet worden! Want alleen wanneer een rollenspel op de juiste manier wordt ingezet, zijn rollenspelen effectief.

Ik vind het belangrijk dat de deelnemers ook in deze trainingen een goede ervaring met het doen van rollenspelen hebben (er zijn al teveel deelnemers met slechte ervaringen, helaas). En dat is de reden waarom ik trainers graag leer trainingsacteren!

Nieuwsgierig
Naast bovenstaande groep trainers, is er een groep trainers die vanuit nieuwsgierigheid een workshop trainingsacteren bij mij volgt.

Ze werken in hun trainingen juist wel met trainingsacteurs en het lijkt hen zo’n fantastisch beroep, dat ze er meer van willen weten. Omdat ze misschien ook willen gaan trainingsacteren, maar vaker nog omdat ze gewoon nieuwsgierig zijn naar het vak. En het leuk vinden om er meer over te leren (trainers zijn namelijk een zeer leergierig volkje icon smile Selma maakt trainingsacteurs boos! ).

In tegenstelling tot wat veel trainingsacteurs misschien denken, vinden de meeste trainers dat trainingsacteren absoluut een vak is. En waren ze daar voorafgaand aan mijn workshop nog niet van overtuigd, dan zijn ze dat na afloop wel!

Iedere trainer die een workshop heeft gevolgd, geeft na afloop hetzelfde aan: wat is dit lastig.
Het is echt een vak! Sommigen van hen zijn er zelfs nog meer van overtuigd dat zij het trainingsacteren aan de acteur over moeten laten.

Daarnaast geven de meeste trainers aan dat zij door het volgen van de workshop nog beter begrijpen wat het vak inhoudt en daardoor de trainingsacteur in hun training nog beter kunnen aansturen. En dus nog meer uit de samenwerking kunnen halen.

Ik heb daarom helemaal niet het gevoel dat ik verkeerd bezig ben door workshops trainingsacteren aan trainers aan te bieden. Ik ben dan ook allerminst van plan hiermee te stoppen.

Sterker nog, ik heb het gevoel dat ik hiermee zelfs bijdraag aan het op de kaart zetten van het vak van trainingsacteur.

Want ik ben het helemaal met de boze trainingsacteurs eens: trainingsacteren is een vak!



Wil je meer weten over het vak van trainingsacteur?

Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief. Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met tips over trainingsacteren , rollenspelen en leuke werkvormen.

Meld je nu aan!

cc Selma maakt trainingsacteurs boos! photo credit: xmacex

28.09.11

Laat zien wat er speelt!

164733651 32a06ece63 m Laat zien wat er speelt!


Wanneer je een rollenspel speelt is het belangrijk dat je dat zo geloofwaardig mogelijk doet.
De deelnemer moet niet het idee krijgen dat hij in een toneelstuk zit. Hij wil een ‘mens van vlees en bloed’ tegenover zich.

Maar geloofwaardig spel is niet het enige wat belangrijk is.


Je moet daarnaast ook laten zien welk effect het gedrag van de deelnemer op jou heeft. Laat je dit niet zien, dan geef je de deelnemer geen kans om te leren. Want hij heeft niet alleen geen idee wat het effect van zijn gedrag is, hij krijgt ook geen kans om op jouw gedrag te reageren.

Stel je wordt boos, maar laat dat niet zien. Dan kan de deelnemer bijvoorbeeld ook niets doen om die boosheid bij je weg te nemen.

Daarnaast is er nog een andere reden om het effect te laten zien: de acceptatie van je feedback na afloop van het rollenspel.

Zoals al eerder gezegd: je wordt boos. Stel dat je dit niet laat zien. Je blijft dus in het rollenspel heel vriendelijk op de deelnemer reageren. Wanneer je na afloop van het rollenspel aangeeft dat je heel boos werd, dan zal de deelnemer daar niets van snappen. Want hij heeft er niets van gemerkt! De kans dat de deelnemer jouw feedback herkent wordt dan wel heel erg klein.

Dit klink heel erg logisch.
Natuurlijk ben jij je er van bewust dat je moet laten zien wat het effect van het gedrag van de deelnemer is. Toch zie ik in mijn workshops trainingsacteren vaak hoe moeilijk het is om dat duidelijk te laten zien.

Waarom is dat zo moeilijk?


Als trainingsacteur probeer je zo geloofwaardig mogelijk te spelen. Het gevolg hiervan is dat je het effect soms te klein laat zien, want je wilt niet dat het ten koste gaat van je geloofwaardigheid.

Je bent er dan vaak zelf van overtuigd dat je het heel duidelijk laat zien (en de overige deelnemers zullen dit vaak ook bevestigen), maar na afloop van het rollenspel blijkt dat de deelnemer zelf niets heeft gemerkt.

Hoe komt dat?


Dat een deelnemer niets merkt, is niet zo heel gek als je bedenkt waar een deelnemer tijdens een rollenspel allemaal mee bezig is: de theorie die hij net geleerd heeft, de groep die meekijkt en natuurlijk wil hij het zo goed mogelijk doen. Er speelt zoveel in zijn hoofd, dat hij simpelweg niet alles kan registreren.

Wat kun je doen om het effect te laten zien?


Begin met klein spel. Wanneer je merkt dat de deelnemer hier niet op reageert, maak je je spel iets groter. Doet hij hier nog niets mee, dan maak je het nog iets groter.

Terug naar het voorbeeld: je wordt boos. Dan speel je dat eerst klein. Je laat je boosheid non verbaal zien. Reageert de deelnemer hier niet op, dan maak je wat groter. Krijg je ook nu geen reactie, dan kun je het nog iets groter maken door echt letterlijk te zeggen: “Ik ben boos!”.

Dit laatste lijkt misschien overdreven, maar soms heeft een deelnemer het echt niet gezien. Door het letterlijk te zeggen, maak je nog duidelijker wat er bij je speelt.

Let op!


Kijk altijd goed wat er bij de deelnemer gebeurt! Het kan ook zijn dat de deelnemer zich geen raad weet met jouw reactie op zijn gedrag. Maak je op dat moment jouw gedrag nog groter, dan zal hij waarschijnlijk dichtklappen. Houd dus altijd goed de reactie van de deelnemer in de gaten!

Geef de deelnemer de tijd om te reageren. Ga niet direct over naar de volgende stap als de deelnemer niet meteen reageert.

Ga niet eindeloos door met het groter maken van je gedrag. In het geval van de boosheid: de stoelen hoeven echt niet door de ruiten om duidelijk te maken dat je boos bent! icon smile Laat zien wat er speelt!

Pakt de deelnemer het na een paar keer uitvergroten niet op, leg dan het rollenspel stil.

Ik ben heel benieuwd naar jouw reactie op dit artikel! Wat doe jij om de deelnemer te laten zien wat er bij jou speelt? Ik lees graag je recatie!

 

Workshops trainingsacteren


Ben je benieuwd of het vak van trainingsacteur ook iets voor jou is? Kom dan naar de workshop trainingsacteren voor trainingsacteurs. Ik geef je na afloop van de workshop persoonlijke feedback over de te nemen vervolgstappen.

Of ben je trainer en wil je de rollenspelen met meer overtuiging spelen? Dan is de workshop trainingsacteren voor trainers echt iets voor jou! Je leert in deze workshop hoe je geloofwaardig
verschillende soorten gedrag neerzet. Ook als dat gedrag ver van je afstaat!

Kijk bij agenda op mijn website voor de data van de workshops.

cc Laat zien wat er speelt! photo credit: ZioDave

23.06.11

Resultaten enquête: Trainingsacteur hoe kom jij aan werk?

5537894072 c4e46bfce1 m Resultaten enquête: Trainingsacteur hoe kom jij aan werk?

Allereerst wil ik iedereen die de enquête heeft ingevuld hartelijk bedanken! In totaal hebben 73 trainingsacteurs de enquête ingevuld. Zoveel reacties had ik echt niet verwacht. Iedereen die aan de enquête heeft meegewerkt: dank voor jullie tijd en antwoorden!


Resultaten enquête:

Hoe lang werk je al als trainingsacteur?

 

Nog niet 1%
0 – 1 jaar 15%
1 – 2 jaar 7%
2 – 5 jaar 30%
5 – 10 jaar 25%
Meer dan 10 jaar 22%


Hoe kom je aan nieuwe opdrachten?

 

De meeste trainingsacteurs geven aan op verschillende manieren aan opdrachten te komen. Dit zijn de meest voorkomende antwoorden:

 

Netwerken 33%
Via acteursbureaus 23%
Via via 23%
Koude acquisitie 19%
Social Media 18%
Mond tot mond reclame 12%

 

Regelmatig noemen trainingsacteurs ook: ‘gewoon je werk goed doen’. Ook ‘ik zou eigenlijk meer moeten doen’ wordt vaak genoemd.

Opvallend is dat 8 trainingsacteurs aangeven, dat zij niets doen en opdrachten vanzelf naar ze toe komen. Ik denk dat veel collega’s hier jaloers op zijn! icon smile Resultaten enquête: Trainingsacteur hoe kom jij aan werk?

Heb je op dit moment voldoende werk als trainingsacteur?

 

Ja 12%
Nee 19%
Ja, maar doe er noodgedwongen andere dingen naast. 7%
Ja, maar doe er andere dingen naast, omdat ik dat ook leuk werk vind. 62%



De top drie van de andere werkzaamheden:

  1. Acteur/theatermaker
  2. Trainer/coach/therapeut/psycholoog
  3. Drama docent


Wat zijn je grootste frustraties bij het vinden van werk als trainingsacteur?

 

Het meest genoemd: de acteursbureaus. 32% van de trainingsacteurs heeft hier frustraties over. Dit is wat zij aangeven:

    • Dat je je niet bij hen kunt inschrijven
    • Dat je in het bestand staat, maar nooit meer wat hoort
    • De lage tarieven
    • De macht die deze bureaus hebben


Daarnaast vindt 19% van de trainingsacteurs dat de tarieven momenteel erg onder druk staan. Er wordt vaak aan hen gevraagd om voor lagere tarieven te werken. Sommigen gaan daarin mee, anderen weigeren dat te doen (maar balen van het feit dat hun collega’s dat wél doen).

Daarnaast wordt regelmatig genoemd dat er veel slechte trainingsacteurs zijn, het momenteel een overvolle markt is en een trainingsacteur vaak het sluitstuk van de begroting is.

Wat zou het makkelijker maken om werk als trainingsacteur te vinden?


Op deze vraag geven veel trainingsacteurs aan dat ze geen idee hebben wat het makkelijker zou maken. Ondernemen is gewoon een onderdeel van je werk als trainingsacteur: ‘je bent nou eenmaal zzp’er, dus je zult hoe dan ook acquisitie moeten doen’.

Veel trainingsacteurs geven aan dat zij het echter wel lastig vinden om erachter te komen waar opdrachten te vinden zijn. Het meest genoemde antwoord (13%) is dan ook dat er behoefte is aan een website met vraag en aanbod.

 

Ook zeggen veel trainingsacteurs dat ze meer lef zouden willen hebben: ‘ik houd er niet van met mezelf te leuren, maar ja, zo kom ik natuurlijk nooit aan opdrachten.’

Heb je nog opmerkingen of aanvullingen?

 

De meest genoemde opmerking is: ‘wat hebben we toch een mooi vak!’ En ook: ‘Dit is echt de mooiste baan van de wereld, ondanks dat je vaak maar een dagdeel per dag werkt, de files en de vaak lage tarieven’. Er is dus duidelijk veel passie voor het vak!

 

Wat ook vaak genoemd wordt, is dat veel trainingsacteurs het jammer vinden dat veel trainers trainingsacteren nog steeds niet als een vak zien. Dat zij genoegen nemen met ‘slechte’ trainingsacteurs. En dat de opdrachtgevers van de trainers vaak kiezen voor de goedkope oplossing: geen acteur.

 

Kortom, er is nog veel werk aan de winkel!


En heb je nog aanvullingen op de enquête of wil je op de resultaten reageren? Dat kan! Geef hieronder je reactie.

 

cc Resultaten enquête: Trainingsacteur hoe kom jij aan werk? photo credit: kenteegardin & http://www.seniorliving.org

25.07.09

Fokke & Sukke doen rollenspellen

6a00d83420a52953ef011571337b59970c 320wi Fokke & Sukke doen rollenspellen

 

(Met dank aan Janine de Muinck voor de tip.)

13.11.08

Artikel over trainingsacteren

In Coaching, het vakblad voor leidinggevenden op Curaao, stond een artikel over het vak van trainingsacteur.  In tegenstelling tot Nederland, blijkt dat er op Curaao nog nauwelijks gebruik wordt gemaakt van trainingsacteurs. Het artikel is hier te vinden: www.smartworkscaribbean.com/file/17

Op de website van Coaching is ook een interview te vinden met Perla Thissen, de trainingsactrice die op de foto bij het artikel staat.

01.11.08

Blind date

Eindelijk gaan we elkaar dan ontmoeten. Voor vertrek kijk ik nog even naar de fotos op haar weblog. Zullen we elkaar herkennen? 

Het begon zon twee jaar geleden met een eerste e-mail. Volgens mij kwam die van haar. We mailden vervolgens regelmatig. Vooral over ons werk, maar soms ook over andere zaken die ons bezig hielden. Daarna volgde een eerste telefoongesprek. Eigenlijk nog niet eens zo lang geleden. Ik vond het gek om haar stem te horen. Na twee jaar mailen maak je een voorstelling van iemand en dan hoor je ineens de stem. Dat is dan toch even wennen. En nu gaan we elkaar dan eindelijk ontmoeten.

Aanleiding is een opdracht voor een Nederlands bedrijf met een vestiging in Antwerpen. Voor dat bedrijf heb ik de afgelopen weken samen met mijn collega Mirjam Schilte enkele regiescnes gespeeld. Dat wilde het bedrijf ook voor haar vestiging in Antwerpen. Maar dan wel met een Belgische actrice.

Als ik op het station in Antwerpen op de roltrap sta, zie ik haar in de verte al staan. Nathalie Dervaux herkent mij ook meteen. We begroeten elkaar en gaan op zoek naar een rustig caf om te repeteren. Daar bespreken we de werkwijze en spelen we de scnes. Als we beiden tevreden zijn over het resultaat, gaan we op zoek naar een restaurant. Onder het genot van een heerlijk diner praten we de hele avond over ons vak.

Ondanks de verschillen, blijken er ook veel overeenkomsten in ons werk te zijn. Dat blijkt ook de volgende dag. Onze samenwerking verloopt soepel en wat wij al dachten klopt: de Nederlandse scnes doen het ook prima in Belgi. Als ook de deelnemers enthousiast reageren en de opdrachtgever aangeeft tevreden te zijn, is het niet zo gek dat we beiden meteen zin hebben in een volgende opdracht.

Is dit de start voor een internationale samenwerking? Of misschien een internationale carrire? Of loop ik nu te hard van stapel? Hoe dan ook, leuk was dit uitstapje over de grens wel!

08.10.08

Trainingsacteren gevaarlijk?

Het vak van trainingsacteur is gevaarlijker dan je denkt…..
Lees dit artikel maar eens.

20.09.08

Artikel over trainingsacteurs uit de NRC Next

‘Nar op bestelling. Acteurs doen rollenspellen bij bedrijven en overheid.’ Een leuk artikel met zeer uitgebreide informatie over het vak van trainingsacteur uit de NRC Next van 4 april 2007.

21.04.08

Jeetje

Of ik een beetje op mijn woorden wil letten, zegt de trainer als ik haar bel om de training voor te bespreken. Het is een erg christelijke organisatie, dus geen vloekwoorden gebruiken vervolgt ze haar verhaal.

Prima, denk ik, natuurlijk zal ik niet vloeken. Ik vraag me sowieso af of ik dat wel eens in een training doe (behalve misschien in een agressie training, maar dan vragen ze er ook om).

Hoewel, als ik er nog eens over nadenk, begin ik toch te twijfelen aan mijn woordgebruik. Als ik me ergens erg over verbaas of verontwaardigd ben, is Jezus een woord dat ik dan nog wel eens wil gebruiken. En dan vooral met zon lang uitgerekte e.

Ik kan me nog goed herinneren dat ik een keer met een groep op wintersport vakantie was. We werden s morgens (na een veel te korte nacht ) gewekt door het geluid van de wekker. Ik deed mijn ogen open en zei (en volgens de meiden op mijn kamer deed ik dat nogal luid): Jeeeeezus, wat ben ik nog moe!. Een van hen werd boos en riep me tot de orde. Ik dacht vanwege mijn volume. Pas toen ik een paar dagen later een bijbel onder haar bed zag liggen, wist ik dat het om iets anders ging. 

Dat zou dus toch opletten worden in die training. Vooral toen de trainer mij vertelde dat ook aanverwante woorden niet mogen. Dus ook geen goh, jee of jeetje. 

Ter voorbereiding besloot ik mijn vriendinnen in te schakelen. Want welke woorden kun je nog meer gebruiken om je verbazing uit te drukken als iemand je iets vertelt? Al brainstormend kwamen we op woorden als tjonge jonge (en begonnen meteen te twijfelen of dat dan wel mocht), oh ja? en zo-zo. Al voelden die allemaal wel wat gekunsteld.

Uiteindelijk is het goed gekomen in die training. Volgens mij heb ik geen van de verboden woorden gebruikt. Hoewel, er was een rollenspel waarin ik zo opging in mijn rol dat ik minder goed op mijn woorden heb gelet. En toen de groep me na het rollenspel nogal geschokt aankeek, dacht ik: Oh jee, ik heb toch niet n van die woorden gebruikt?!.