
Een rollenspel met een trainingsacteur is ideaal om samen met de deelnemer te onderzoeken welk gedrag in een bepaalde situatie het meest effectief is.
‘Oefenen in U-vorm’ is hier zeer geschikt voor en is een werkvorm waarbij je ook nog eens de hele groep betrekt.
Daarnaast vinden veel deelnemers het een prettige manier van werken omdat ze op hun eigen plek mogen blijven zitten.
De werkvorm
Zorg dat de tafels en stoelen in U-vorm in de ruimte staan.
Bespreek met de groep een veel voorkomende situatie uit hun dagelijkse praktijk. Bijvoorbeeld bepaalde klachten die zij vaak van klanten krijgen.
Vraag vervolgens welk type gedrag van een klant de deelnemers in deze situatie erg lastig vinden. Bijvoorbeeld dominant gedrag.
Oftewel: maak samen met de deelnemers een casus.
Als voor iedereen (deelnemers én trainingsacteur) de casus duidelijk is, geef je aan dat je samen met de groep wilt onderzoeken welk gedrag in deze situatie het meest effectief is.
Zou je de casus uit het voorbeeld gebruiken, dan zou je kunnen zeggen dat je samen met groep wilt uitproberen hoe je met een dominante klagende klant om moet gaan.
Vraag nu aan de groep: “Wie wil dit eens uitproberen?”. Of: “Wie wil laten zien hoe hij dit aanpakt?”. Er is altijd wel een deelnemer die als eerste wil.
De trainingsacteur pakt nu zijn stoel op, gaat tegenover de deelnemer zitten en het rollenspel begint. De deelnemer blijft dus gewoon op zijn plek zitten.
Laat het rollenspel niet meer dan 2-3 minuten duren. Er is dan al voldoende gebeurd om te kunnen nabespreken.
Vraag aan de deelnemer hoe hij vond dat het ging en vraag daarna de rest van de groep om een reactie.
Er zal waarschijnlijk al snel iemand zijn die zegt: “Dat zou ik heel anders doen”. Of: “Dat moet je zo en zo doen”.
Zeg op dat moment: “Ik ben heel benieuwd hoe dat eruit ziet, wil je ons dit eens laten zien?”.
De trainingsacteur pakt vervolgens zijn stoel en gaat nu voor de deelnemer zitten die aangegeven heeft het heel anders aan te pakken.
En het volgende rollenspel begint.
Voordelen van deze werkvorm:
- De betrokkenheid is erg hoog. Er ontstaat een sfeer waarin niet alleen veel wordt geoefend, maar er ook met elkaar overlegd en gediscussieerd wordt over wat de beste manier is om met bepaald gedrag om te gaan.
- Deelnemers zien verschillende aanpakken van dezelfde situatie.
- De dynamiek blijft hoog. Een rollenspel duurt kort en er zijn veel deelnemers die aan de beurt komen. Sommigen zelfs meerdere keren.
- Je voorkomt de situatie dat je steeds moet vragen: Wie wil er nu? Een regelmatig voorkomende situatie die iedere trainer wel kent.
- Doordat deelnemers lekker op hun eigen vertrouwde plek blijven zitten, ervaren zij deze manier van werken als veel veiliger. Met als gevolg dat (vrijwel) iedereen wel een keer wil oefenen.
Tips voor de trainer
Wanneer je deze werkvorm inzet, heb je de kans dat deelnemers in de nabespreking hun mond houden omdat ze bang zijn dat ze dan direct aan de beurt komen.
Het is daarom belangrijk dat je niet alleen een onderzoekende sfeer creëert, maar ook duidelijk in de voorbespreking aangeeft wat je van de trainingsacteur verwacht.
Deze werkvorm vraagt namelijk om een extra goede samenwerking tussen trainer en trainingsacteur.
Je verleidt echt samen de deelnemers om te experimenteren. Het is dus belangrijk dat de trainingsacteur niet een te afwachtende houding aanneemt.
Zodra iemand aangeeft het anders te doen, moet ook de trainingsacteur aangeven: “Laten we dat eens gaan uitproberen” en bij de betreffende deelnemer aanschuiven.
Geef dus duidelijk aan dat je dit van de trainingsacteur verwacht.
Tips voor de trainingsacteur
Omdat de deelnemers op hun eigen plek blijven zitten, kan niet iedere deelnemer jou tijdens het rollenspel goed zien. Wees je hiervan bewust!
Bespreekt de trainer het rollenspel wat jij zojuist met de deelnemer hebt gehad na, blijf dan nog even op je plek zitten.
Wordt het rollenspel in zijn algemeenheid nabesproken (het gaat dan dus niet over een specifieke deelnemer) ga dan weer vooraan de groep zitten zodat alle deelnemers je goed kunnen zien.
Wat zijn jouw ervaringen met deze werkvorm?
Heb jij deze werkvorm wel eens gebruikt? Wat zijn jouw ervaringen? Hoe en wanneer gebruik jij deze werkvorm? Ik lees graag je reactie!
Andere werkvormen met trainingsacteurs
- Stap met je deelnemers in een carrousel
- Ik leg het nog één keer uit
- Het hoefijzer
- Dansend door de Roos van Leary
- Regiemodel
- Groepsoefening feedback geven
- Wat zou jij doen?
Meer werkvormen?
Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief en ontvang iedere week een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en over en rollenspelen.
Of bestel mijn GRATIS E-book ’12 werkvormen voor in je training’








