Artikelen met tag ‘lichaamstaal’

“In der Beschränkung zeigt sich der Meister” zei Goethe ooit. Voor dit artikel maak ik ervan: “In de beperking toont zich de trainer”.  In kunst en wetenschap, maar ook in onderwijs doet beperking wonderen.

Beginnende trainers willen uit onzekerheid hun deelnemers nog wel eens overladen met niet één, maar vijftien onderwerpen. “De klant wil waar voor z’n geld” is de angstige gedachte daarachter.

De gevorderde trainer gaat verder. Hij durft dieper op één onderwerp in te gaan en creëert variaties op één thema.

Van mijn opleiding, de toneelacademie, herinner ik mij vooral de lessen waar we één ding deden. Soms waren we drie uur druk met bijvoorbeeld één luisteroefening. Dat maakte diepe indruk. Ik heb ook eens een hele dag een aap moeten spelen, van 9.00 tot 17.00 uur. Een piekervaring!

Zo extreem hoeft het in een zakelijke training niet te gaan. Beperking blijft in trainingen echter een onderschat  geheim.  Niet alleen is het verfrissend om het aantal onderwerpen of oefeningen te beperken, ook binnen een oefening is het een vaardigheid om kunstmatig grenzen te stellen.

In mijn werk als presentatietrainer gebruik ik drie beperkingen, die volgens mij ook in andere gedragstrainingen met rollenspellen goed werken.

1. Verbied je cursist om in een gesprek of presentatie zijn of haar handen –op welke wijze dan ook- samen te doen.

Vaak brengen mensen hun handen bij elkaar, zodra ze onder druk komen te staan. De handen ‘op slot’ is geen zonde op zich, maar brengt een aantal gevaren met zich mee: geslotenheid, passiviteit en saaiheid.

Door te praten onder een streng ‘handen los’ regime wordt een cursist ineens een stuk creatiever en effectiever. Niet makkelijk om te doen, maar hilarisch en vooral leerzaam.

2. Laat je cursist spreken in zinnen van maximaal 10 woorden.

Niet alleen vrouwen, ook mannen kunnen er wat van: praten, praten, praten. Abstracte uitleg in lange zinnen zonder punt.

Het spreken in zinnen van maximaal 10 woorden, gevolgd door een echte punt (stilte van enkele seconden) is een paardenmiddel om je cursist to-the-point te laten komen. De statements dwingen de deelnemer om kleur te bekennen. Plots wordt die sollicitant of manager een stuk boeiender!

Tip: oefen altijd eerst door je leerling antwoord te laten geven op een paar eenvoudige vragen van jou over zijn of haar hobby of vakantie-ervaring.

3. Film het rollenspel, en kijk samen terug zonder geluid.

Er is altijd zoveel om op te letten, dat het didactisch gezien veel interessanter is om eerst alleen het beeld terug te zien (Later kun je eventueel alleen het geluid terug luisteren om daarna nog beeld en geluid samen te voegen).

Het terugkijken zonder geluid biedt een feest aan lichaamstaalinzichten. Sommige stukken van het rollenspel zijn wellicht wat saai zonder geluid, maar het geduld maakt de ervaring meer dan waard.

De lichaamstaal zegt net zo veel als het gesproken woord. Is iemand afwachtend of juist ‘aan het werk’? Gedraagt iemand zich dominant of onderdanig? Wordt er gespiegeld of niet? Het wordt allemaal helder door het volume op nul te draaien.

Met andere woorden: de beperking verruimt. Als de rivier versmalt, gaat het water sneller stromen!

Simon Groen
Simon Groen verzorgt presentatie- coaching en masterclasses voor ambitieuze managers en ondernemers. Hij is vermaard om zijn expertise op het gebied van lichaamstaal. Tijdens het Trainersevent 2011 geeft Groen de workshop ‘Geluid Uit!’, een speelse workshop over lichaamstaal voor trainers en coaches.

photo credit: auntjojo

Onlangs was ik voor een paar dagen op vakantie in Rome. Wat een geweldige stad! Het was de eerste keer dat ik er was en natuurlijk wilde ik zoveel mogelijk zien. Je begrijpt: ik heb heel wat afgelopen!

Terwijl ik zo door Rome liep, werd ik regelmatig als toerist herkend. Ik werd keer op keer aangesproken door straatverkopers. En eigenaren van restaurants probeerden me regelmatig te overtuigen bij hen te gaan eten.

Blijkbaar zie ik er niet echt Italiaans uit. Of zou het misschien door mijn rugzak en de camera om mijn nek komen dat ik zo vaak als toerist herkend werd?! .

Zelf herken ik ook altijd direct de toeristen. En vaak zie ik ook meteen wie de Nederlanders zijn. Zonder dat ze nog maar een woord gezegd hebben, zie ik aan hun lichaamstaal dat ze Nederlandse toeristen zijn.

Ook op trainingslocaties zie je meestal meteen wie de trainer is en wie de deelnemers zijn. Hun lichaamstaal verraadt direct wie wie is.

Je lichaamstaal heeft dus grote invloed. Dat geldt niet alleen als toerist, maar ook als trainer. Ben jij je daar bewust van? Maak jij in je training bewust gebruik van lichaamstaal?

Speciaal voor dit blog schreef lichaamstaaltrainer Simon Groen een artikel: 5 lichaamstaaltips voor trainers.

Door gastblogger: Simon Groen

1. Varieer in de plek waar je staat.

 
Veel trainers staan meestal op dezelfde plek. Ze blijven als een knecht naast de flip-over staan. Of ze staan juist altijd op de voorgrond uit angst dat er niet naar ze geluisterd wordt.
 
Doe jij dat ook? Varieer dan eens in de plek waar je staat. Variatie in positie is zowel voor jou als voor je deelnemers erg prettig.

Het houdt je denken los. Daarnaast stimuleert variatie het proces van ruimte geven en nemen. Dichtbij je deelnemers staan, dwingt stilte af. Verder weg staan, nodigt uit tot interactie.

2. Houd je handen los.

 
Enthousiasme stroomt door je vingertoppen. Het is dan ook onmogelijk om je deelnemers te enthousiasmeren met je handen als een dominee samengevouwen. 

Natuurlijk is dit niet nieuw voor je. En toch is deze pose, met saaiheid garantie, helaas nog te vaak aanwezig in trainersland. Let dus op de positie van je handen als je voor een groep staat.

3. Laat langere stiltes vallen.

 
Stiltes, ook wel fraseren genoemd, zijn de mooiste momenten in een training. In de stilte verwerken je deelnemers de boeiende dingen die je verteld hebt.
 
En voor jou zelf is het een moment om weer tot rust en bezinning te komen. Een win-win situatie dus.

Een stilte van tien seconden vraagt om lef, maar doet wonderen. Of neem eens een slok water of koffie, zonder bang te zijn voor de stilte die dan ontstaat.

4. Haal alles wat je niet nodig hebt uit de trainingsruimte.

 
In een theatervoorstelling of film heeft alles wat we zien betekenis. Tijdens een training of presentatie is het niet veel anders. 

Het aantal stoelen suggereert het aantal deelnemers, een scherm suggereert een powerpointpresentatie en tafels suggereren schrijfwerk.

Zet alle spullen en meubels die je niet gaat gebruiken op de gang en geniet van het voor jouw training ‘op maat gemaakte’ podium.

5. Zorg voor je eigen goeie flip-over stiften.

 
Tot slot een tip in de categorie ‘accessoires’. Als trainer heb ik altijd een etui bij me, met daarin de drie beste en lekkerst schrijvende stiften ter wereld (en ze zijn nog milieuvriendelijk ook ). En wat geniet ik daarvan!
 
Je stiften zijn als het dirigeerstokje van een dirigent, want denk maar niet dat Bernard Haitink de kwaliteit daarvan aan het toeval overlaat.

Hoe vaak zie ik docenten niet zoeken naar een stift, noodgedwongen alles met rood schrijven, of de laatste inkt uit een uitgedroogd exemplaar persen. Kwaliteit zit in details. Dus zorg dat ook die in orde zijn!

Heb je zelf  nog meer lichaamstaaltips voor trainers? Ik hoor ze graag!

Foto: Selma Foeken