Artikelen met tag ‘rollenspel’

19.01.12

Vergeet de warming-up niet!

6065229016 88de4568c9 m Vergeet de warming up niet!


Ik ben jarenlang een fanatieke theatersporter geweest. Als theatersporter speel je samen met je team wedstrijden improvisatietoneel. Het team dat het beste kan improviseren is de winnaar.

De input voor de scènes wordt gegeven door het publiek. De mensen in de zaal bepalen bijvoorbeeld de locatie, een voorwerp, de relatie tussen twee mensen of de titel van het lied dat gezongen moet worden.

Dit vraagt nogal wat van het publiek! Zeker omdat de meeste mensen niet gewend zijn dat ze actief moeten zijn bij een theatervoorstelling.

Om ervoor te zorgen dat het publiek suggesties durft te roepen, is er daarom voorafgaand aan een wedstrijd altijd een warming-up. Deze warming-up bestaat vaak uit het met z’n allen tegelijk de volgende vragen beantwoorden: Wat is je naam? Je hobby? Je lievelingskleur? Je favoriete locatie?

Hierdoor wennen zij alvast aan het roepen van suggesties. En doordat iedereen tegelijk moet roepen, is het lekker veilig.

Gek genoeg doen veel trainers voorafgaand aan het rollenspel helemaal geen warming-up met hun deelnemers. In veel trainingen zitten deelnemers de hele ochtend te luisteren naar de theorie.

Wanneer ’s middags de trainingsacteur aanschuift, wordt er ineens van de deelnemers verwacht dat zij in beweging komen.

En waar het publiek bij een theatersportwedstrijd lekker veilig op zijn eigen plek mag blijven zitten (vaak anoniem dankzij de donkere theaterzaal), wordt van de deelnemers van een training zelfs verwacht dat zij zélf op het toneel gaan staan.

Want zo voelt het als je als deelnemer voorin het lokaal samen met de trainingsacteur ineens een rollenspel moet gaan spelen.

Om ervoor te zorgen dat de overgang voor deelnemers minder groot is, is het handig ook in je training een warming-up te doen. De werkvorm ‘Allemaal tegelijk oefenen’ kun je daar bijvoorbeeld goed voor gebruiken.

Werkvorm: allemaal tegelijk oefenen


Zet de tafels aan de kant en maak twee rijen met stoelen. Zet deze twee rijen tegenover elkaar. Verdeel de groep in tweetallen en vraag ieder tweetal tegenover elkaar te gaan zitten.

Breng een casus in die past bij het leerdoel van je training. Bijvoorbeeld het aanspreken van een medewerker op het feit dat hij deze week al drie keer te laat is geweest. Zorg dat de casus voor de deelnemers helder is.

Bepaal wie welke rol speelt. Dus in het voorbeeld welke rij de leidinggevende speelt en welke rij de medewerker. Start het rollenspel.

Alle tweetallen spelen nu hetzelfde rollenspel. Tegelijk en naast elkaar. Je geeft ze hierdoor de gelegenheid alvast te wennen aan het doen van een rollenspel.

Laat de deelnemers na een paar minuten van rol wisselen. Hierdoor krijgt iedere deelnemer niet alleen de gelegenheid een keer als leidinggevende te oefenen, hij ervaart ook hoe het is om de huid van de medewerker te kruipen.


Variaties

  • Je kunt na één rollenspel de deelnemers vragen allemaal een plek op te schuiven. Laat hen vervolgens dezelfde casus nog een keer spelen. Hierdoor ervaren zij verschillende aanpakken.
  • Heb je een groep met een oneven aantal deelnemers? Laat de trainingsacteur alvast meedoen.


Nabespreking

Verzamel tips uit de groep voor de aanpak van deze casus. In dit geval: hoe spreek je een medewerker aan die deze week al drie keer te laat is geweest.

Vraag nu aan de groep wie deze casus met de trainingsacteur wil spelen. De deelnemer kan hierbij gebruik maken van de tips die je net verzameld hebt.

(Bron werkvorm: Toolbox voor trainingsacteurs)

Doe jij een warming-up?


Ik ben erg benieuwd wat je van deze werkvorm vindt! En of jij ook een warming-up met je groep doet. Je kunt je reactie (en jouw warming-up) hieronder geven.

 

Meer werkvormen?


Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief en ontvang iedere twee weken een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en over en rollenspelen.

Of bestel mijn GRATIS E-book ’12 werkvormen voor in je training’


Andere werkvormen met trainingsacteurs



cc Vergeet de warming up niet! photo credit: Ovi Gherman

| Technorati tags: , , ,

15.01.12

Rollenspel in Motel de Jong

Omgaan met agressie. In het tv programma Motel de Jong laten weerbaarheidstrainer Fred Schrijber en cabaretier Theo Maassen door middel van een rollenspel zien hoe het niet moet. Daarna legt Fred Schrijber uit wat er mis ging en hoe je kunt voorkomen dat agressie uit de hand loopt.

downloadsilverlight Rollenspel in Motel de Jong
Bekijk de video in andere formaten.

 

Meer filmpjes?
Kijk bij filmpjes.

| Technorati tags: ,

29.11.11

Zullen we lootjes trekken?

6342113816 800088af74 m Zullen we lootjes trekken?


Wanneer je na afloop van het rollenspel aan de groep feedback vraagt, komt er vaak dezelfde reactie uit de groep: “Ik vond eigenlijk dat ze het best wel goed gedaan heeft”. Feedback waar de deelnemer niets mee kan.

Om dit te voorkomen geven veel trainers de groep observatie opdrachten. Iedere deelnemer krijgt dan een onderdeel waar hij feedback op moet geven.

Het voordeel hiervan is dat iedere deelnemer precies weet waar hij op moet letten tijdens het rollenspel. Dit verhoogt niet alleen de betrokkenheid van de deelnemers die kijken, het zorgt er ook voor dat zij veel gerichter feedback kunnen geven.

Een andere mogelijkheid is het trekken van lootjes


Stop alle namen van de deelnemers in een hoge hoed. Laat iedereen een naam trekken. Uiteraard kunnen deelnemers zichzelf niet trekken.

De naam van degene die een deelnemer heeft getrokken, is degene waar hij na afloop van een rollenspel feedback aan gaat geven.

Om te voorkomen dat deelnemers algemene feedback geven, geef je hen een observatie opdracht. Jij geeft aan waar feedback op gegeven gaat worden.

Variant 1.


Wat je ook kunt doen, is dat iedere deelnemer op zijn lootje niet alleen zijn naam, maar ook een ‘verlanglijstje’ zet. Hij geeft dus zélf aan waar hij graag feedback op wil.

Het is belangrijk om een goede instructie te geven over hoe zo’n ‘verlanglijstje’ eruit moet zien. Vertel je deelnemers dat ze zo concreet mogelijk moeten zijn.

Stel een deelnemer schrijft op zijn lootje: ik wil tijdens het rollenspel klantvriendelijk zijn. Dan is het voor degene die hem getrokken heeft nog niet duidelijk waar hij precies feedback op wil. Want hoe ziet klantvriendelijk er voor deze deelnemer uit?

Vraag hun dus concreet gedrag te benoemen. Bijvoorbeeld: ik wil graag open vragen stellen. Of: ik wil begrip tonen voor de situatie van de klant. Hierdoor weet de observant precies waar hij feedback op moet geven.

Wil je zeker weten dat alle ‘verlanglijstjes’ van goede kwaliteit zijn? Laat iedereen dan zijn lijstje voorlezen voor hij dat in de hoge hoed stopt. Is niet duidelijk waar de betreffende deelnemer precies feedback op wil, dan kun je vragen of hij zijn ‘verlanglijstje’ verduidelijkt.

Variant 2.


Je kunt ook voorafgaand aan de training de lootjes al trekken. Dit kan digitaal, bijvoorbeeld via www.lootjestrekken.nl. Ook hier kunnen deelnemers een verlanglijstje invullen.

Het voordeel van digitaal lootjes trekken is dat je (anoniem) kunt mailen met degene die je getrokken hebt. Dus is het verlanglijstje niet duidelijk, dan kan degene die het lootje heeft getrokken vragen stellen ter verduidelijking.

Hierdoor maak je beide deelnemers verantwoordelijk voor de kwaliteit van het verlanglijstje. Daarnaast komen ze beiden goed voorbereid naar je training en kun je direct met de rollenspelen beginnen.

Variant 3.


Wil je helemaal in de Sinterklaasstemming blijven: vraag de deelnemers dan de feedback op rijm te geven! icon wink Zullen we lootjes trekken?

Wat vind je van deze werkvorm?


Ik ben benieuwd wat je van deze werkvorm vindt! En of je misschien zelf ook leuke werkvormen voor de nabespreking van een rollenspel kent. Ik lees graag je reactie!

(en wil je zelf leren hoe je werkvormen maakt, kom dan op 10 & 11 februari 2012 naar de Werkvormen Tweedaagse. Let op: Vanaf 1 december gaat de prijs omhoog).

 

Meer werkvormen?


Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief.

Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en rollenspelen en tips over hoe je het leerrendement van je training verhoogt.

Meld je nu aan!

cc Zullen we lootjes trekken? photo credit: LordFerguson

| Technorati tags: , ,

15.11.11

Wat denk je nu?

teksballon Wat denk je nu?


Ik ben jarenlang een fanatiek theatersporter geweest. Theatersport is een vorm van improvisatietheater waarin twee teams tegen elkaar strijden welk team het beste kan improviseren. Een variant hierop is het bekende tv-programma ‘de Lama’s’.

Tijdens een theatersportwedstrijd spelen de twee teams om de beurt een scene. Voor deze scenes maken zij gebruik van spelvormen.

Een overzicht van deze spelvormen vind je onder andere op de website van theatersportvereniging Pro Deo en in het boek ‘ Theater vanuit het niets‘ van André Besseling.

Ook voor trainers zijn zowel de website als het boek zeer interessant, want veel van deze spelvormen kun je in je training gebruiken. Bijvoorbeeld als energizer.

Wat ik ook vaak doe, is een spelvorm uit de theatersport ter inspiratie gebruiken voor het verzinnen van een nieuwe werkvorm. Dat heb ik bijvoorbeeld gedaan met de spelvorm ‘Terzijde’. Dit is de werkvorm ‘Wat denk je nu?’ geworden.

De spelvorm ‘Terzijde’


In de spelvorm ‘Terzijde’ spelen twee spelers een scene. Op een gegeven moment richt één van de spelers zich tot het publiek. De andere speler stopt op dat moment met spelen (‘freeze’).

De speler die zich tot het publiek richt, vertelt aan het publiek wat zijn ware gevoelens of gedachten zijn. Hij vertelt dus wat er in hem omgaat en doet alsof de andere speler er niet bij is. Vervolgens richt hij zich weer tot zijn medespelers en speelt weer verder alsof de ‘terzijde’ nooit heeft plaatsgevonden.

Het publiek heeft nu extra informatie; de medespeler heeft deze informatie niet. Bijvoorbeeld dat hij al jarenlang verliefd is op de andere speler.

Het publiek gaat ineens heel anders naar de twee spelers kijken en de scene wordt een stuk interessanter!

Gebruik je deze spelvorm in een rollenspel, dan komt daar de werkvorm ‘Wat denk je nu?’ uit.

‘Wat denk je nu?’


De trainingsacteur speelt een 1-op-1 rollenspel met de deelnemer.

Op een gegeven moment richt de trainingsacteur zich tot de andere deelnemers en vertelt wat er in zijn hoofd omgaat.

Hij blijft op zijn plek zitten, maar draait richting de andere deelnemers. Alsof de deelnemer met wie hij het rollenspel speelt er niet bij is. Hij vertelt zijn ware gedachten en gevoelens, richt zich vervolgens weer tot de deelnemer en het rollenspel gaat verder.

Met het delen van zijn gedachten, geeft hij de deelnemer extra informatie. Op indirecte wijze geeft de trainingsacteur een tip aan de deelnemer met wie hij het rollenspel speelt.

Praktijkvoorbeeld


Ik heb deze vorm een keer gebruikt bij een deelnemer die erg onzeker was. Ze was de jongste in het bedrijf waar ze werkte en was er van overtuigd dat haar leidinggevende haar dom vond. Daardoor durfde ze niet met nieuwe ideeën te komen, terwijl dit een onderdeel van haar functie was.

We speelden een rollenspel waarin ik haar leidinggevende speelde. Zij kwam met allerlei voorstellen en ik stelde als haar leidinggevende kritische vragen. Een herkenbare situatie voor haar.

Ondanks haar onzekerheid kwam ze deskundig en stevig over. Ik zag wel dat ze moeite had met de kritische vragen en ik kreeg het vermoeden dat ze een time-out wilde nemen.

Ik richtte me naar de andere deelnemers en zei: ‘Zo, ze heeft er goed over nagedacht zeg! Alleen betekent dit nogal wat voor onze organisatie. Dit krijg ik er niet zomaar door. Ik wil dus wel zeker weten dat het écht een goed plan is.’ Daarna richtte ik me weer tot de deelnemer en stelde nog een kritische vraag.

Door het geven van deze extra informatie had ik de deelnemer inzicht gegeven in waarom ik haar al die vragen stelde!

Dit had helemaal niets met haar te maken! Al kon ze dat nog steeds niet helemaal geloven. Wel gaf deze extra informatie over de gedachten van de leidinggevende haar precies dat wat ze nodig had om verder te gaan met het rollenspel.

Tips voor de trainer


Gebruik je deze werkvorm in je training, vertel de deelnemer dan dat de trainingsacteur af en toe uit het rollenspel kan stappen. Dit om te voorkomen dat de deelnemer geen idee heeft wat hij moet doen wanneer dit gebeurt. Hij mag dus lekker even luisteren en hoeft zelf niets te doen.

Zeg tegen de deelnemer dat de trainingsacteur vertelt wat er in hem omgaat en dat hij als het ware een kijkje in het hoofd van de trainingsacteur krijgt. Uiteraard mag de deelnemer deze extra informatie daarna gebruiken in het rollenspel.

Tips voor de trainingsacteur


Deze werkvorm komt overeen met het geven van feedback in de rol na afloop van een rollenspel.
Je doet dit nu alleen tijdens het rollenspel. Je blijft dus in je rol! Je praat dus niet over degene die je speelt, maar als de persoon zelf.

Een goed moment om er even uit te stappen.
Als je merkt dat het gesprek dreigt vast te lopen, is dat een goed moment om je tot de andere deelnemers te richten. Met de indirecte tips die je zo geeft, heeft de deelnemer nieuwe informatie die hij kan gebruiken om het rollenspel weer vlot te trekken.

Houd het kort!
Een paar zinnen (en soms zelfs maar één zin) kan al voldoende zijn om de deelnemer inzicht te geven in jouw gedachten, of informatie over jouw motieven.

Stap er niet te vaak uit.
Dat vertraagt het proces. Bovendien moet een deelnemer er vaak daarna weer even inkomen.

Jij bent er verantwoordelijk voor dat het rollenspel weer verder gaat.
Wanneer je eruit stapt, is het voor een deelnemer lastig het rollenspel daarna weer op te pakken. Dus als het rollenspel weer verder gaat, ben jij de eerste die wat zegt. Hiermee help je de deelnemer om er weer in te komen.

Wat vind jij?


Ik ben benieuwd wat je van deze werkvorm vindt! En of je misschien zelf ook leuke varianten op het standaard rollenspel kent. Ik lees graag je reactie.

(en wil je leren hoe je zélf werkvormen maakt, kom dan op 10 & 11 februari 2012 naar de Werkvormen Tweedaagse).

 

Meer werkvormen?


Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief.

Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en rollenspelen en tips over hoe je het leerrendement van je training verhoogt.

Meld je nu aan!



 

Andere werkvormen met trainingsacteurs

| Technorati tags: , , , ,

20.10.11

Hoe onthoud je wat er tijdens het rollenspel gebeurt?

6225908293 16cebfa4ea m Hoe onthoud je wat er tijdens het rollenspel gebeurt?

Wanneer je als trainer of trainingsacteur de rollenspellen speelt is het lastig om te onthouden wat er allemaal tijdens het rollenspel gebeurt.

Logisch, want je bent met nogal wat dingen tegelijkertijd bezig: je moet je rol geloofwaardig neerzetten, in de gaten houden wat er met de deelnemer gebeurt (maak je het de deelnemer bijvoorbeeld niet te moeilijk), reageren op het gedrag van de deelnemer en dat allemaal met het leerdoel in je achterhoofd.

Daarnaast moet je ook nog eens onthouden wat er allemaal tijdens het rollenspel gebeurt. Want na afloop van het rollenspel moet je feedback geven.

Het spelen van een rollenspel vraagt dus nogal wat van je!(je zou bijna denken dat trainingsacteren een vak is? icon wink Hoe onthoud je wat er tijdens het rollenspel gebeurt? )

Toen ik net als trainingsacteur begon, was ik na afloop van een training altijd helemaal gesloopt.
Ik deed tijdens de rollenspelen zo hard mijn best alles te onthouden wat er gebeurde, dat ik na afloop doodmoe was van de enorme concentratie die dat van me vroeg.

Om het makkelijker voor mezelf te maken alles te onthouden, begon ik op een gegeven moment aantekeningen te maken.

Dat kun je op drie manieren doen:

1. Schrijf tijdens het rollenspel op wat er gebeurt


Tijdens een rollenspel aantekeningen maken kan afleiden. De deelnemer ziet jou schrijven en is natuurlijk benieuwd naar wat je opschrijft. “Gaat dat over mij?” Hij probeert misschien zelfs wel mee te lezen.

Je kunt dus niet zomaar aantekeningen maken tijdens het rollenspel.

In sommige rollenspelen klopt het dat het personage dat je speelt pen en papier bij zich heeft. Bijvoorbeeld als de setting een werkoverleg is.Dat is fijn, want in zo’n geval kun je tijdens een rollenspel aantekeningen maken.

Let op: Doe dit alleen wanneer het in het rollenspel passend is.

2. Schrijf na afloop van het rollenspel de belangrijkste zaken op


Kun je tijdens een rollenspel geen aantekeningen maken, zorg dan dat je toch pen en papier bij de hand hebt. Zodra het rollenspel afgelopen is, zet je de belangrijkste dingen op papier. Bijvoorbeeld die ene zin die de deelnemer zei waardoor het gesprek een andere wending nam.

Direct na afloop van een rollenspel weet je namelijk nog precies wat er allemaal gebeurd is. Door het dan meteen op te schrijven, hoef je niet bang te zijn dat je het vergeet.

Daarnaast kun je je aandacht veel beter bij de plenaire nabespreking houden (omdat je ondertussen niet je best hoeft te doen alles te onthouden wat er tijdens het rollenspel gebeurd is).

3. Schrijf mee tijdens de nabespreking

 

Na afloop van een rollenspel krijgt de deelnemer de gelegenheid stoom af te blazen. Vaak zullen daarna de overige deelnemers feedback geven. Op dat moment wordt er dus al heel veel gezegd over wat er tijdens het rollenspel gebeurd is.

Dit is voor jou een mooie gelegenheid om mee te schrijven!
Worden er dingen genoemd die jij vergeten was? Schrijf ze op zodat je die kunt gebruiken wanneer jij feedback geeft.

Doen, doen, doen!


Maar de allerbeste manier om te onthouden wat er tijdens een rollenspel gebeurt is door het heel veel doen!

Hoe vaker je een rollenspel speelt, hoe makkelijker het is om alles te onthouden. Dan hoef je geen aantekeningen meer te maken, maar is het je tweede natuur geworden.

Wil jij ook leren hoe je alles wat er in een rollenspel gebeurt kunt onthouden?Kom dan naar één van mijn drie workshops.

Hoe zorg jij ervoor dat je alles onthoudt wat er tijdens het rollenspel gebeurt? Ik ben heel benieuwd hoe jij dat doet! Geef hieronder je reactie.

cc Hoe onthoud je wat er tijdens het rollenspel gebeurt? photo credit: 28misguidedsouls

| Technorati tags: , , , , ,

28.09.11

Laat zien wat er speelt!

164733651 32a06ece63 m Laat zien wat er speelt!


Wanneer je een rollenspel speelt is het belangrijk dat je dat zo geloofwaardig mogelijk doet. De deelnemer moet niet het idee krijgen dat hij in een toneelstuk zit. Hij wil een ‘mens van vlees en bloed’ tegenover zich.

Maar geloofwaardig spel is niet het enige wat belangrijk is.


Je moet daarnaast ook laten zien welk effect het gedrag van de deelnemer op jou heeft. Laat je dit niet zien, dan geef je de deelnemer geen kans om te leren. Want hij heeft niet alleen geen idee wat het effect van zijn gedrag is, hij krijgt ook geen kans om op jouw gedrag te reageren.

Stel je wordt boos, maar laat dat niet zien. Dan kan de deelnemer bijvoorbeeld ook niets doen om die boosheid bij je weg te nemen.

Daarnaast is er nog een andere reden om het effect te laten zien: de acceptatie van je feedback na afloop van het rollenspel.

Zoals al eerder gezegd: je wordt boos. Stel dat je dit niet laat zien. Je blijft dus in het rollenspel heel vriendelijk op de deelnemer reageren. Wanneer je na afloop van het rollenspel aangeeft dat je heel boos werd, dan zal de deelnemer daar niets van snappen. Want hij heeft er niets van gemerkt! De kans dat de deelnemer jouw feedback herkent wordt dan wel heel erg klein.

Dit klink heel erg logisch.
Natuurlijk ben jij je er van bewust dat je moet laten zien wat het effect van het gedrag van de deelnemer is. Toch zie ik in mijn workshops trainingsacteren vaak hoe moeilijk het is om dat duidelijk te laten zien.

Waarom is dat zo moeilijk?


Als trainingsacteur probeer je zo geloofwaardig mogelijk te spelen. Het gevolg hiervan is dat je het effect soms te klein laat zien, want je wilt niet dat het ten koste gaat van je geloofwaardigheid.

Je bent er dan vaak zelf van overtuigd dat je het heel duidelijk laat zien (en de overige deelnemers zullen dit vaak ook bevestigen), maar na afloop van het rollenspel blijkt dat de deelnemer zelf niets heeft gemerkt.

Hoe komt dat?


Dat een deelnemer niets merkt, is niet zo heel gek als je bedenkt waar een deelnemer tijdens een rollenspel allemaal mee bezig is: de theorie die hij net geleerd heeft, de groep die meekijkt en natuurlijk wil hij het zo goed mogelijk doen. Er speelt zoveel in zijn hoofd, dat hij simpelweg niet alles kan registreren.

Wat kun je doen om het effect te laten zien?


Begin met klein spel. Wanneer je merkt dat de deelnemer hier niet op reageert, maak je je spel iets groter. Doet hij hier nog niets mee, dan maak je het nog iets groter.

Terug naar het voorbeeld: je wordt boos. Dan speel je dat eerst klein. Je laat je boosheid non verbaal zien. Reageert de deelnemer hier niet op, dan maak je wat groter. Krijg je ook nu geen reactie, dan kun je het nog iets groter maken door echt letterlijk te zeggen: “Ik ben boos!”.

Dit laatste lijkt misschien overdreven, maar soms heeft een deelnemer het echt niet gezien. Door het letterlijk te zeggen, maak je nog duidelijker wat er bij je speelt.

Let op!


Kijk altijd goed wat er bij de deelnemer gebeurt! Het kan ook zijn dat de deelnemer zich geen raad weet met jouw reactie op zijn gedrag. Maak je op dat moment jouw gedrag nog groter, dan zal hij waarschijnlijk dichtklappen. Houd dus altijd goed de reactie van de deelnemer in de gaten!

Geef de deelnemer de tijd om te reageren. Ga niet direct over naar de volgende stap als de deelnemer niet meteen reageert.

Ga niet eindeloos door met het groter maken van je gedrag. In het geval van de boosheid: de stoelen hoeven echt niet door de ruiten om duidelijk te maken dat je boos bent! icon smile Laat zien wat er speelt!

Pakt de deelnemer het na een paar keer uitvergroten niet op, leg dan het rollenspel stil.

Ik ben heel benieuwd naar jouw reactie op dit artikel! Wat doe jij om de deelnemer te laten zien wat er bij jou speelt? Ik lees graag je recatie!

 

Workshops trainingsacteren


Ben je benieuwd of het vak van trainingsacteur ook iets voor jou is? Kom dan naar de workshop trainingsacteren voor trainingsacteurs. Ik geef je na afloop van de workshop persoonlijke feedback over de te nemen vervolgstappen.

Of ben je trainer en wil je de rollenspelen met meer overtuiging spelen? Dan is de workshop trainingsacteren voor trainers echt iets voor jou! Je leert in deze workshop hoe je geloofwaardig
verschillende soorten gedrag neerzet. Ook als dat gedrag ver van je afstaat!

Kijk bij agenda op mijn website voor de data van de workshops.

cc Laat zien wat er speelt! photo credit: ZioDave

| Technorati tags: , , ,

10.06.11

Vergeet het gedrag niet!

3148086656 ed437e4b42 m Vergeet het gedrag niet!

Het belangrijkste van een goed rollenspel is de feedback. Of zoals een trainer onlangs tegen mij zei: in de nabespreking, daar gebeurt het!

Hoe zat het ook alweer met de feedbackregels?


Zelf maak ik altijd gebruik van de 3G’s. Oftewel:

  •  Gedrag

Hier beschrijf je het gedrag van de deelnemer: wat heb je concreet waargenomen?

‘Ik zag je naar buiten kijken’ of ‘Je zei: Het spijt mij heel erg.’

  •  Gevoel

Hier beschrijf je welk gevoel het gedrag van de deelnemer bij jou heeft opgeroepen.

‘Ik kreeg daardoor het gevoel dat het je niet interesseerde. ‘ of ‘Ik voelde mij daardoor heel erg begrepen.’

  •  Gevolg

Hier geef je aan wat het effect is: het gevolg van het gevoel wat de deelnemer bij jou heeft opgeroepen.

‘Het gevolg is dat ik geen zin meer heb in dit gesprek en een klacht ga indienen’ of ‘Het effect is dat ik daardoor niet boos meer ben.’

 

Waarom is feedback zo belangrijk?


In een rollenspel probeert een deelnemer nieuwe vaardigheden toe te passen. Hij doet zijn stinkende best en is natuurlijk heel benieuwd hoe hij het ervan af gebracht heeft. Eigenlijk wil iedere deelnemer na afloop van het rollenspel maar één ding weten: deed ik het goed?

Al tijdens het rollenspel ervaart de deelnemer wat het effect van zijn (nieuwe) gedrag is. De trainingsacteur reageert namelijk op het gedrag van de deelnemer. Dat betekent dus dat de deelnemer aan het gedrag van de trainingsacteur merkt of het rollenspel goed verloopt.

De feedback na afloop van het rollenspel mag dan ook geen verrassing voor een deelnemer zijn. Deze moet aansluiten bij dat wat hij tijdens het rollenspel al gemerkt heeft. Hij heeft bijvoorbeeld al ervaren dat de trainingsacteur minder boos werd.

Wat een deelnemer vaak niet weet, is WAT hij precies gedaan heeft waardoor  het rollenspel zo verliep. Oftewel: WAT hij gedaan heeft waardoor de trainingsacteur minder boos werd.

Het is dus van essentieel belang dat je na afloop van een rollenspel precies kunt omschrijven waardoor je minder boos werd: de eerste G dus. Het Gedrag van de deelnemer. Niet alleen omdat de deelnemer dit zelf vaak niet weet, maar vooral ook omdat dit hetgeen is waar de deelnemer invloed op heeft.

Oftewel: een deelnemer kan alleen zijn gedrag veranderen als hij weet welk gedrag hij heeft laten zien. Hij zal dus alleen van het rollenspel leren als hij weet welk gedrag hij heeft laten zien.

 

Beschrijf het gedrag objectief


Hoe concreter je het gedrag kunt omschrijven, hoe meer de deelnemer er aan heeft.

Ik zie in mijn workshops veel trainers ‘trainersjargon’ in hun feedback gebruiken: “Je veerde goed mee”. Maar wat is meeveren? Hoe ziet dat eruit? Wat doet iemand dan?

Het is heel belangrijk om dit concreet, objectief en helder te omschrijven. Want alleen daar heeft een deelnemer iets aan.

 

Hoe kun je de trainingsacteur helpen?


Als trainer kun je de trainingsacteur helpen de feedback helder te formuleren door gericht vragen te stellen. Als de trainingsacteur vooral het gevoel en het effect beschrijft, kun je bijvoorbeeld vragen: 

  • Waardoor komt dit?

En als de trainingsacteur dan nog niet helder is:

  • Wat heeft de deelnemer gedaan / gezegd waardoor je dit gevoel hebt? Zo krijg je samen het gedrag helder.

 

Wat zijn jouw ervaringen?


Wat zijn jouw ervaringen met het geven van feedback? En wat doe jij om ervoor te zorgen dat je het gedrag van de deelnemer helder kunt omschrijven? Ik lees graag je reactie!

 

Zomerworkshops


En wil jij ook leren hoe je heldere feedback geeft? Kom dan naar één van mijn zomerworkshops Trainingsacteren. Meld je je voor 21 juni aan dan ontvang je ook nog eens 55 euro zonnige zomerkorting!

cc Vergeet het gedrag niet! photo credit: milos milosevic

 

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde filmpjes

| Technorati tags: , ,

11.05.11

Wat zou jij doen?

5065834411 d12669d487 m Wat zou jij doen?

Wanneer je met grote groepen werkt, is er vaak geen tijd om iedereen een rollenspel te laten spelen. Bovendien wordt je training erg saai als je iedere deelnemer een keer aan de beurt wilt laten komen.

Want wat dacht je dat er met de aandacht en de betrokkenheid van de overige deelnemers gebeurt?! Die wordt steeds minder als zij vooral zitten te kijken.

Een leuke werkvorm die je met een grote groep kunt doen, is de werkvorm: Wat zou jij doen? Bij deze werkvorm is namelijk de hele groep actief.

Werkvorm: Wat zou jij doen?


Zet alle tafels en stoelen aan de kant zodat er een grote lege ruimte in het midden van de trainingsruimte ontstaat. Teken daarna in de lengte van de ruimte een (denkbeeldige) lijn op de vloer.

Omschrijf nu een voor deelnemers herkenbare situatie. Uiteraard is dit een situatie die past binnen het thema van je training.

Stel je geeft een verzuimtraining. Dan zou dit de situatie kunnen zijn:

Een van je medewerkers meldt zich ziek. Hij belt je op en geeft aan dat hij zich niet zo lekker voelt. Hij heeft hoofdpijn en vertelt dat hij in ieder geval vandaag de hele dag thuis blijft.

Geef vervolgens aan hoe jij op deze situatie zou reageren. Kies hierbij bijvoorbeeld voor een reactie die veel deelnemers geven. Of kies juist voor een reactie die vrijwel niemand geeft.

Welke reactie je ook kiest, omschrijf duidelijk wat je reactie zou zijn.

Wat ik zou doen is tegen hem zeggen dat hij lekker zijn bed in moet kruipen, want ziek = ziek. Ik wens hem dus van harte beterschap, meld zijn ziekmelding bij de bedrijfsarts en zie hem vanzelf wel weer verschijnen.

Vraag nu aan de groep of zij het met deze reactie eens zijn. En zo niet, wat zij dan anders zouden doen. Laat ze hier even over nadenken.

Als ze voor zichzelf helder hebben wat zij in deze situatie zouden doen, vraag je hen op de (denkbeeldige) lijn te gaan staan.

Wijs duidelijk aan welke kant van de lijn ‘mee eens’ is en welke kant van de lijn ‘mee oneens’ is. In het midden is dus ‘deels mee eens, deels mee oneens.

Nu iedereen op de lijn staat, kun je de deelnemers vragen of zij willen laten zien hoe zij op deze situatie zouden reageren. Je kunt ze nu dus een rollenspel laten doen, waarbij ze op hun plek in de rij kunnen blijven staan (zoals bij de werkvorm ‘het hoefijzer’).

Vraag de trainingsacteur om naar een deelnemer te stappen en een kort rollenspel te doen. In ons voorbeeld speelt hij dus de medewerker die zich ziek meldt. De deelnemer kan vervolgens reageren zoals hij vindt dat je dat zou moeten doen.

Bespreek na drie tot vier deelnemers de rollenspelen na. Je kunt vervolgens vragen of iedereen nog steeds vindt dat hij op de goede plek staat, want deze rollenspelen kunnen natuurlijk tot nieuwe inzichten leiden.

Daarna kun je een paar andere deelnemers het rollenspel laten doen. Of je brengt een nieuwe situatie in.

 

Wat betekent deze werkvorm voor de trainingsacteur?


Zorg er allereerst voor dat je goed weet wat het doel van het rollenspel is. Wil de trainer een vaardigheid trainen, een gespreksmodel aanleren, of is deze werkvorm bedoeld om verschillende aanpakken met elkaar te bespreken.

Het doel is namelijk van invloed op de manier waarop jij acteert. En op de feedback die je geeft.

Kies als trainingsacteur deelnemers die op verschillende plekken in de rij staan. Dit is vooral belangrijk als de trainer deze werkvorm gebruikt om zoveel mogelijk verschillende aanpakken te laten zien en daarover met elkaar van gedachten te wisselen.

Neem zelf het initiatief. Jij start dus het rollenspel door naar een deelnemer te lopen en te zeggen wat de trainer in de situatieschets heeft verteld. In dit voorbeeld meld je je dus ziek.

Zorg ervoor dat de deelnemer daarna de kans en de ruimte krijgt om te laten zien hoe hij op de ziekmelding zou reageren.

Laat tot slot het rollenspel niet te lang duren. Een kort gesprekje van twee minuten is voldoende. Rond het gesprek af en loop naar een andere deelnemer.

Wat zijn jouw ervaringen met deze werkvorm?


Ik ben erg benieuwd naar je reactie op deze werkvorm! En of jij misschien nog andere leuke werkvormen kent die je met een grote groep kunt doen. Ik hoor graag je reactie.

cc Wat zou jij doen? photo credit: milos milosevic


Meer werkvormen?


Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief.

Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en rollenspelen en tips over hoe je het leerrendement van je training verhoogt.

Meld je nu aan!


Gerelateerde artikelen

Gerelateerde werkvormen

| Technorati tags: , , , ,

14.02.11

Hoe geef je feedback na afloop van een rollenspel?

100615990 ac9283d357 m Hoe geef je feedback na afloop van een rollenspel?

Het rollenspel is gespeeld. Je hebt je rol zo goed mogelijk neergezet en steeds gereageerd op het gedrag van de deelnemer. Je hebt af en toe geholpen en goed gedrag natuurlijk beloond.

Nu is het moment gekomen dat je feedback moet geven.

Maar hoe doe je dat? Want waar begin je precies mee? En wat vertel je? Er is zoveel gebeurd en je hebt zoveel gezien dat het je bijna duizelt.

Wat ik vaak zie gebeuren is dat de trainingsacteur na afloop van het rollenspel herhaalt wat er allemaal gebeurd is. “Toen deed je dit en toen deed je dat”. Waarschijnlijk om het voor zichzelf allemaal op een rijtje te krijgen.

Maar de deelnemer heeft daar natuurlijk helemaal niets aan! Want voor hem is het belangrijk te weten wat het effect van zijn gedrag op jou is geweest. En hoe het allemaal gegaan is: tja, dat weet hij zelf natuurlijk ook nog wel.

Geef daarom feedback volgens de feedbackregels. Zelf gebruik ik altijd de 3G’s: Gedrag – Gevoel – Gevolg.

Gedrag
In deze stap benoem je het concrete gedrag van de deelnemer. Welk gedrag heb je concreet gezien. Wat heeft de deelnemer gedaan. En natuurlijk ook: wat heeft hij gezegd.

Gevoel
In deze stap geef je aan welk gevoel het gedrag van de deelnemer bij jou heeft opgeroepen. Dit gevoel is dus een resultaat van het gedrag van de deelnemer.

Gevolg
Hier geef je aan wat het gevolg van dat gevoel is.

Maar waar begin je nu mee na het rollenspel?

Je hebt waarschijnlijk de neiging om te beginnen bij stap 1: het gedrag. Maar dat is lastig. Want wat deed de deelnemer ook alweer? Wat heeft hij ook alweer gezegd? Er is zoveel gebeurd, zoveel gezegd. Wat was nou het belangrijkste? Haal dat er meteen na het rollenspel maar eens uit!

Zelf begin ik daar dan ook nooit mee.  

Na afloop van een rollenspel, heb ik altijd een bepaald gevoel. Zoals je dat in het dagelijks leven na afloop van een gesprek ook hebt. Je voelt je gehoord, onzeker, gekwetst, gesteund, etc. Hoe dan ook, je hebt een gevoel over het gesprek. Altijd.

Dit gevoel is het uitgangspunt van je feedback. Dus ben je klaar met een rollenspel, registreer voor jezelf dan meteen met welk gevoel je het gesprek verlaat. In je hoofd of desnoods direct ergens op papier (ik heb altijd pen en papier bij de hand).
 

Ik voel me door jou ontzettend begrepen en gehoord. Eindelijk iemand bij de klantenservice die wél luistert! Ik heb het gevoel dat ik nu eindelijk een deskundig iemand tegenover me heb.

 
Nu je het gevoel helder hebt, is het over het algemeen makkelijk terug te halen waardoor dit komt. Je speelt dan als het ware een filmpje in je hoofd af. En je weet daarbij naar welk concreet gedrag je precies ‘op zoek’ bent:

Het gedrag dat dit gevoel bij jou veroorzaakt heeft.

Al het andere gedrag dat de deelnemer in het rollenspel heeft laten zien, is nu even niet relevant.

Dat kwam omdat je nadat ik had uitgelegd waarom ik hier kwam, direct je excuses aanbood. En zei dat het wel heel erg was dat ik nu voor de 5e keer moest terugkomen. Dat had volgens jou ook nooit mogen gebeuren. Je ging ook direct actie voor me ondernemen door de betreffende afdeling voor me te bellen.


Nu hoef je alleen nog maar aan te geven wat het gevolg is. Wat ga je nu na afloop van het rollenspel doen? Dat is nu niet moeilijk meer. Sterker nog, mijn ervaring is zelfs dat dat als het ware vanzelf gaat. Je weet gewoon wat het gevolg is.

Ook al is het nog niet opgelost, ik weet zeker dat het nu eindelijk opgelost gaat worden. Ik heb er alle vertrouwen in dat jij dat ook daadwerkelijk gaat doen. Waardoor ik nu geen klacht ga indienen. Wat ik eerlijk gezegd wel van plan was.

 

Tips voor trainers

 
Speelt een trainingsacteur de rollenspelen, dan kun jij de feedback van de trainingsacteur sturen. Jij kunt namelijk precies aangeven met welke stap de trainingsacteur moet beginnen.

Hoe doe je dat?
Het sturen van de feedback doe je door het stellen van vragen na afloop van het rollenspel.

Bijvoorbeeld:

  • Hoe voel je je nu? En waardoor kwam dat?
  • Wat ga je nu doen na afloop van dit gesprek? En waardoor komt dat?
  • Ga je nu inderdaad de volgende keer op tijd komen? En waarom wel/niet? Wat heeft de deelnemer gedaan dat je dat wel/niet gaat doen?

Met deze vragen help je de trainingsacteur om goede feedback te geven.

Daarnaast zorg jij er met deze sturende vragen ook nog eens voor dat de feedback precies aansluit bij het leerdoel van het rollenspel. Een win-win situatie dus.

Hoe geef jij feedback na afloop van het rollenspel? Hoe pak jij dat aan? Ik hoor het graag!

Workshops trainingsacteren
Wil je meer tips over het geven van feedback en het spelen van rollenspelen? Kom dan naar de eendaagse workshop trainingsacteren. Op 18 maart en op 20 mei geef ik een workshop trainingsacteren voor trainers. Op 8 april en 27 mei is er een workshop trainingsacteren voor mensen die trainingsacteur willen worden.

cc Hoe geef je feedback na afloop van een rollenspel? photo credit: spaceamoeba

 

Gerelateerde artikelen

  • Feedback: in of uit de rol?
  • Drie tips hoe de feedback van een trainingsacteur te sturen

    •  
    Gerelateerde filmpjes

    | Technorati tags: , , ,

    14.12.09

    Hoe lang duurt een rollenspel?

    4219474677 c67c3ff61a m Hoe lang duurt een rollenspel?

    De situatie die de deelnemer wil oefenen is duidelijk. De acteur heeft de casus uitgevraagd en is in staat om het gevraagde gedrag neer te zetten. Jij als trainer weet wat de leerdoelen van de deelnemer zijn.

    De deelnemer en acteur starten het rollenspel en de simulatie is begonnen.

    Wat nu? Wanneer leg je het rollenspel stil? Of wacht je gewoon tot het rollenspel is afgelopen?

    Mijn ervaring is dat trainers daar heel verschillende mee omgaan. Er zijn trainers die het rollenspel heel vaak stil leggen. En er zijn ook trainers die het geen enkele keer stop zetten en wachten tot het gesprek is afgerond.

    Wanneer je het rollenspel stillegt is in ieder geval afhankelijk van je doel met het rollenspel. Wil je dat de deelnemer met een vaardigheid oefent of wil je juist dat de deelnemer een geheel gesprek ervaart. In dat laatste geval zal een rollenspel veel langer duren.

    Ook de grootte van de groep kan van invloed zijn op de duur van een rollenspel. Als je als trainer iedereen een keer wilt laten oefenen, zul je het rollenspel niet te lang moeten laten duren. Realiseer je echter wel dat het ‘iedereen een keer laten oefenen’ niet een op zichzelf staand doel moet worden. Dit kan ten koste gaan van de kwaliteit van het rollenspel en/of de nabespreking.

    Hoe belangrijk vind je een succeservaring. Wil je die aan iedere deelnemer geven, dan zul je het rollenspel ook niet te lang moeten laten duren. Om deelnemer een kans te geven een succeservaring te hebben, zul je ze namelijk minimaal twee keer hetzelfde rollenspel moeten laten doen. Zodat ze de tips naar aanleiding van het eerste rollenspel direct kunnen toepassen.

    Persoonlijk vind ik dat een rollenspel niet lang hoeft te duren. Na een paar minuten is er vaak al zoveel gebeurd, dat er genoeg na te bespreken valt.

    Lange rollenspelen werken bovendien vaak drempelverhogend. Als deelnemer heb je het gevoel dat je eindeloos in het middelpunt van de belangstelling staat en alles wat je doet gezien en nabesproken wordt.

    En tot slot voorkom je met korte rollenspelen dat de overige deelnemers vooral heel veel kijken (en langzaam in slaap vallen icon smile Hoe lang duurt een rollenspel? ), wat de dynamiek in de groep niet ten goede komt.

    Ik ben benieuwd naar jouw mening. Hoe lang vind jij dat een rollenspel moet duren? Ik hoor graag je reactie!

    cc Hoe lang duurt een rollenspel? photo credit: DanDeChiaro

    Gerelateerde artikelen

    | Technorati tags: ,