Een duidelijke instructie geven is niet makkelijk. Dat blijkt wel uit bovenstaand filmpje.
We denken vaak dat we heel helder zijn. En precies aangeven hoe we willen dat iets gebeurt. Dat hoor ik in trainingen deelnemers ook vaak zeggen.
“Maar ik heb het echt heel duidelijk gezegd”. Niet dus.
Een leuke oefening om mensen te laten ervaren hoe moeilijk het is om een goede instructie te geven is deze:
Vraag de deelnemers om de acteur precies te vertellen wat hij moet doen. Dat kan van alles zijn, zoals bijvoorbeeld een poppetje op de flipover tekenen, koffie inschenken of zijn jas aandoen. De acteur zal de instructies letterlijk opvolgen.
De deelnemers zullen exact moeten vertellen hoe hij dat moet doen: pak met je rechterhand de groene stift die op tafel ligt. Haal met je linkerhand de dop eraf. Loop naar de flipover, etc.
Wanneer de instructies niet helemaal duidelijk zijn, geeft de acteur een eigen invulling aan de instructie. Als er bijvoorbeeld gezegd wordt: ga nu naar de flipover, kan hij dat ook kruipend doen. Er is immers niet gezegd dat hij dat lopend moet doen.
Je kunt deze oefening ook in drietallen doen. Laat hierbij één persoon observeren en opschrijven wat voor soort instructies wel werken en welke niet. Deze observaties kun je vervolgens gebruiken in de nabespreking.
Waarom zou je een rollenspel zittend aan een tafel doen? Dat kan ook gewoon staand, tegenover elkaar. Of, zoals ik een keer in een training deed, dansend door de Roos van Leary.
Tijdens een training waarin de Roos van Leary centraal stond, had de trainer op de grond met tape de twee assen van de Roos geplakt. De boven-onder as en de tegen-samen as.
Hierdoor ontstonden er vier taartpunten en in deze vier taartpunten vond het rollenspel plaats.
Aan de cursist die het rollenspel zou gaan doen, vroeg de trainer een omschrijving te geven van het gedrag waarmee hij wilde oefenen. Daarna vroeg de trainer bij welk taartpunt van de Roos dat gedrag hoort. Ik ging vervolgens in het betreffende vak staan en liet dat gedrag zien.
Toen vroeg ze aan de cursist om het gesprek met mij aan te gaan. Dit betekent dat de cursist zelf ook bepaald gedrag laat zien.
Op het moment dat het gesprek begon, vroeg ze daarom aan de cursist om zelf ook in een taartpunt te gaan staan. Ze vroeg hem in dat vak te gaan staan dat overeen kwam met zijn gedrag.
Vervolgens begon het gesprek. Als trainingsacteur reageerde ik zoals altijd op het gedrag van de cursist.
Zodra ik merkte dat mijn gedrag veranderde en niet meer overeen kwam met het gedrag van het vak waarin ik stond, ging ik in het vak staan dat wel passend was bij mijn gedrag.
Ook de cursist werd gevraagd bij verandering van gedrag het vak op te zoeken wat overeenkwam met het nieuwe gedrag dat hij liet zien. De trainer coachte hem hierbij.
Zodra zij zag dat gedrag en taartpunt niet meer overeenkwamen legde zij het rollenspel stil om hem en zijn mede cursisten te vragen welk taartpunt wel overeenkwam. De cursist ging vervolgens in het juiste vak staan en het rollenspel werd hervat.
En zo bewogen wij tijdens het rollenspel samen door de Roos van Leary en maakten al dansend de Roos en het effect van gedrag inzichtelijk.
Wat zijn jouw ervaringen met deze oefening? Of heb je andere leuke oefeningen om de Roos duidelijk te maken? Ik hoor het graag!
Onlangs acteerde ik in een training waarin de Roos van Leary centraal stond. Dit is een veel gebruikt communicatiemodel dat er van uitgaat dat gedrag, gedrag oproept (voor meer informatie over de Roos, zie wikipedia).
Ik vind de Roos een model dat je niet snel onder de knie hebt. Tenminste, bij mij duurde dat wel even. En ik weet dat ik niet de enige ben.
De trainer met wie ik samenwerkte deed een leuke oefening om de Roos te verduidelijken. Zij gebruikte niet de acht taartpunten, maar ze gebruikte er vier. En ze gebruikte mij, de trainingsacteur, om het model aan de cursisten te verduidelijken.
Hoe deed ze dat? Op de grond had zij door middel van tape de twee assen van de Roos geplakt. De boven-onder as en de tegen-samen as. Hierdoor ontstonden er vier taartpunten.
De trainer vroeg mij in één van deze taartpunten te gaan staan. Dit was in het taartpunt boven-samen.
Vervolgens vroeg zij de cursisten wat boven-samen gedrag is en hoe dat eruit ziet. Zij vroeg de cursisten welk non-verbaal gedrag iemand laat zien die in dat vak staat.
De cursisten moesten mij dus als het ware boetseren. Zij gaven namelijk aan op welke manier ik in dat vak moest gaan staan.
Daarna vroeg zij welke tekst nou typisch een boven-samen tekst is. Die tekst zei ik vervolgens. En zo ging ik alle vier de taartpunten af.
Ik vond dit zelf een erg leuke oefening om de Roos van Leary te verduidelijken. Ik ben benieuwd wat jij ervan vindt. Ik hoor graag je reactie.
