Veel trainers maken in hun trainingen gebruik van psychologische modellen. Als trainingsacteur wordt van je verwacht dat je bekend bent met deze modellen.

Werk je als trainingsacteur? Koop dan het Groot Psychologisch Modellenboek.

In dit boek vind je namelijk de 51 meest gebruikte psychologische modellen. Denk aan de Roos van Leary, RET, STAR, Kernkwadrant van Ofman, Belbin en de leercyclus van Kolb.

Ideaal als je een training gaat voorbereiden!

Groot Psychologisch Modellenboek is a post from: Selma Foeken

Wanneer ben je klantgericht? Of hoe weet je wanneer iemand luistert?

Als trainingsacteur is het belangrijk dat je dit kunt aangeven in je feedback na afloop van een rollenspel.

In het boek Coachen op gedrag en resultaat vind je bij iedere competentie gedragsvoorbeelden.

Een ideaal boek ter voorbereiding van een training en absoluut een must wanneer je als trainingsacteur (ook) in assessments acteert!

Coachen op gedrag en resultaat is a post from: Selma Foeken

Op dit congres was ik één van de workshopleiders. Hieronder vind je de Prezi presentatie die ik tijdens mijn workshop ‘Hoe profileer ik mezelf als trainingsacteur?’ heb laten zien.

(Ik vermoed dat je erbij moet zijn geweest om te snappen waarom ik in deze presentatie zoveel koeien laat zien… ).

Tendens 2012 is a post from: Selma Foeken

De input voor de scènes wordt gegeven door het publiek. De mensen in de zaal bepalen bijvoorbeeld de locatie, een voorwerp, de relatie tussen twee mensen of de titel van het lied dat gezongen moet worden.

Dit vraagt nogal wat van het publiek! Zeker omdat de meeste mensen niet gewend zijn dat ze actief moeten zijn bij een theatervoorstelling.

Om ervoor te zorgen dat het publiek suggesties durft te roepen, is er daarom voorafgaand aan een wedstrijd altijd een warming-up. Deze warming-up bestaat vaak uit het met z’n allen tegelijk de volgende vragen beantwoorden: Wat is je naam? Je hobby? Je lievelingskleur? Je favoriete locatie?

Hierdoor wennen zij alvast aan het roepen van suggesties. En doordat iedereen tegelijk moet roepen, is het lekker veilig.

Gek genoeg doen veel trainers voorafgaand aan het rollenspel helemaal geen warming-up met hun deelnemers. In veel trainingen zitten deelnemers de hele ochtend te luisteren naar de theorie.

Wanneer ’s middags de trainingsacteur aanschuift, wordt er ineens van de deelnemers verwacht dat zij in beweging komen.

En waar het publiek bij een theatersportwedstrijd lekker veilig op zijn eigen plek mag blijven zitten (vaak anoniem dankzij de donkere theaterzaal), wordt van de deelnemers van een training zelfs verwacht dat zij zélf op het toneel gaan staan.

Want zo voelt het als je als deelnemer voorin het lokaal samen met de trainingsacteur ineens een rollenspel moet gaan spelen.

Om ervoor te zorgen dat de overgang voor deelnemers minder groot is, is het handig ook in je training een warming-up te doen. De werkvorm ‘Allemaal tegelijk oefenen’ kun je daar bijvoorbeeld goed voor gebruiken.

Werkvorm: allemaal tegelijk oefenen

Zet de tafels aan de kant en maak twee rijen met stoelen. Zet deze twee rijen tegenover elkaar. Verdeel de groep in tweetallen en vraag ieder tweetal tegenover elkaar te gaan zitten.

Breng een casus in die past bij het leerdoel van je training. Bijvoorbeeld het aanspreken van een medewerker op het feit dat hij deze week al drie keer te laat is geweest. Zorg dat de casus voor de deelnemers helder is.

Bepaal wie welke rol speelt. Dus in het voorbeeld welke rij de leidinggevende speelt en welke rij de medewerker. Start het rollenspel.

Alle tweetallen spelen nu hetzelfde rollenspel. Tegelijk en naast elkaar. Je geeft ze hierdoor de gelegenheid alvast te wennen aan het doen van een rollenspel.

Laat de deelnemers na een paar minuten van rol wisselen. Hierdoor krijgt iedere deelnemer niet alleen de gelegenheid een keer als leidinggevende te oefenen, hij ervaart ook hoe het is om de huid van de medewerker te kruipen.

Variaties

• Je kunt na één rollenspel de deelnemers vragen allemaal een plek op te schuiven. Laat hen vervolgens dezelfde casus nog een keer spelen. Hierdoor ervaren zij verschillende aanpakken.
• Heb je een groep met een oneven aantal deelnemers? Laat de trainingsacteur alvast meedoen.

Nabespreking

Verzamel tips uit de groep voor de aanpak van deze casus. In dit geval: hoe spreek je een medewerker aan die deze week al drie keer te laat is geweest.

Vraag nu aan de groep wie deze casus met de trainingsacteur wil spelen. De deelnemer kan hierbij gebruik maken van de tips die je net verzameld hebt.

(Bron werkvorm: Toolbox voor trainingsacteurs)

Doe jij een warming-up?

Ik ben erg benieuwd wat je van deze werkvorm vindt! En of jij ook een warming-up met je groep doet. Je kunt je reactie (en jouw warming-up) hieronder geven.

Meer werkvormen?

Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief en ontvang iedere twee weken een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en over en rollenspelen.

Of bestel mijn GRATIS E-book ’12 werkvormen voor in je training’


Andere werkvormen met trainingsacteurs

• Stap met je deelnemers in een carrousel
• Ik leg het nog één keer uit
• Het hoefijzer
• Dansend door de Roos van Leary
• Regiemodel
• Groepsoefening feedback geven
• Wat zou jij doen?

photo credit: Ovi Gherman

Vergeet de warming-up niet! is a post from: Selma Foeken

Een overzicht van deze spelvormen vind je onder andere op de website van theatersportvereniging Pro Deo en in het boek ‘ Theater vanuit het niets‘ van André Besseling.

Ook voor trainers zijn zowel de website als het boek zeer interessant, want veel van deze spelvormen kun je in je training gebruiken. Bijvoorbeeld als energizer.

Wat ik ook vaak doe, is een spelvorm uit de theatersport ter inspiratie gebruiken voor het verzinnen van een nieuwe werkvorm. Dat heb ik bijvoorbeeld gedaan met de spelvorm ‘Terzijde’. Dit is de werkvorm ‘Wat denk je nu?’ geworden.

De spelvorm ‘Terzijde’

In de spelvorm ‘Terzijde’ spelen twee spelers een scene. Op een gegeven moment richt één van de spelers zich tot het publiek. De andere speler stopt op dat moment met spelen (‘freeze’).

De speler die zich tot het publiek richt, vertelt aan het publiek wat zijn ware gevoelens of gedachten zijn. Hij vertelt dus wat er in hem omgaat en doet alsof de andere speler er niet bij is. Vervolgens richt hij zich weer tot zijn medespelers en speelt weer verder alsof de ‘terzijde’ nooit heeft plaatsgevonden.

Het publiek heeft nu extra informatie; de medespeler heeft deze informatie niet. Bijvoorbeeld dat hij al jarenlang verliefd is op de andere speler.

Het publiek gaat ineens heel anders naar de twee spelers kijken en de scene wordt een stuk interessanter!

Gebruik je deze spelvorm in een rollenspel, dan komt daar de werkvorm ‘Wat denk je nu?’ uit.

‘Wat denk je nu?’

De trainingsacteur speelt een 1-op-1 rollenspel met de deelnemer.

Op een gegeven moment richt de trainingsacteur zich tot de andere deelnemers en vertelt wat er in zijn hoofd omgaat.

Hij blijft op zijn plek zitten, maar draait richting de andere deelnemers. Alsof de deelnemer met wie hij het rollenspel speelt er niet bij is. Hij vertelt zijn ware gedachten en gevoelens, richt zich vervolgens weer tot de deelnemer en het rollenspel gaat verder.

Met het delen van zijn gedachten, geeft hij de deelnemer extra informatie. Op indirecte wijze geeft de trainingsacteur een tip aan de deelnemer met wie hij het rollenspel speelt.

Praktijkvoorbeeld

Ik heb deze vorm een keer gebruikt bij een deelnemer die erg onzeker was. Ze was de jongste in het bedrijf waar ze werkte en was er van overtuigd dat haar leidinggevende haar dom vond. Daardoor durfde ze niet met nieuwe ideeën te komen, terwijl dit een onderdeel van haar functie was.

Dit had helemaal niets met haar te maken! Al kon ze dat nog steeds niet helemaal geloven. Wel gaf deze extra informatie over de gedachten van de leidinggevende haar precies dat wat ze nodig had om verder te gaan met het rollenspel.

Tips voor de trainer

Gebruik je deze werkvorm in je training, vertel de deelnemer dan dat de trainingsacteur af en toe uit het rollenspel kan stappen. Dit om te voorkomen dat de deelnemer geen idee heeft wat hij moet doen wanneer dit gebeurt. Hij mag dus lekker even luisteren en hoeft zelf niets te doen.

Zeg tegen de deelnemer dat de trainingsacteur vertelt wat er in hem omgaat en dat hij als het ware een kijkje in het hoofd van de trainingsacteur krijgt. Uiteraard mag de deelnemer deze extra informatie daarna gebruiken in het rollenspel.

Tips voor de trainingsacteur

Deze werkvorm komt overeen met het geven van feedback in de rol na afloop van een rollenspel.
Je doet dit nu alleen tijdens het rollenspel. Je blijft dus in je rol! Je praat dus niet over degene die je speelt, maar als de persoon zelf.

Een goed moment om er even uit te stappen.
Als je merkt dat het gesprek dreigt vast te lopen, is dat een goed moment om je tot de andere deelnemers te richten. Met de indirecte tips die je zo geeft, heeft de deelnemer nieuwe informatie die hij kan gebruiken om het rollenspel weer vlot te trekken.

Houd het kort!
Een paar zinnen (en soms zelfs maar één zin) kan al voldoende zijn om de deelnemer inzicht te geven in jouw gedachten, of informatie over jouw motieven.

Stap er niet te vaak uit.
Dat vertraagt het proces. Bovendien moet een deelnemer er vaak daarna weer even inkomen.

Jij bent er verantwoordelijk voor dat het rollenspel weer verder gaat.
Wanneer je eruit stapt, is het voor een deelnemer lastig het rollenspel daarna weer op te pakken. Dus als het rollenspel weer verder gaat, ben jij de eerste die wat zegt. Hiermee help je de deelnemer om er weer in te komen.

Wat vind jij?

Ik ben benieuwd wat je van deze werkvorm vindt! En of je misschien zelf ook leuke varianten op het standaard rollenspel kent. Ik lees graag je reactie.

(en wil je leren hoe je zélf werkvormen maakt, kom dan op 10 & 11 februari 2012 naar de Werkvormen Tweedaagse).

 

Meer werkvormen?

Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief.

Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en rollenspelen en tips over hoe je het leerrendement van je training verhoogt.

Meld je nu aan!



 

Andere werkvormen met trainingsacteurs

• Stap met je deelnemers in een carrousel
• Ik leg het nog één keer uit
• Het hoefijzer
• Dansend door de Roos van Leary
• Regiemodel
• Groepsoefening feedback geven
• Wat zou jij doen?

Wat denk je nu? is a post from: Selma Foeken

Dit is wat zij mij zoal mailen:

• Trainingsacteren is een vak Selma! Hoe kun jij mensen in één dag leren trainingsacteren?! Dat leer je niet in één dag!
• Ik heb er ontzettend veel moeite mee dat iedereen zich tegenwoordig maar trainingsacteur noemt. Ze doen een cursus van een paar dagen en zijn meteen trainingsacteur. Het hele vak wordt naar beneden gehaald en jij doet daar aan mee Selma.
• Trainers moeten blijven trainen en niet ook gaan trainingsacteren. Trainingsacteren is een vak! Dat vind jij toch ook? Waarom leer jij trainers dan trainingsacteren?! Dat uitgerekend jij dat doet vind ik echt heel erg.

Mijn workshops maken veel los, dat is duidelijk!

Zelfs zoveel dat een trainingsacteur mij onlangs via de mail verzocht direct te stoppen met het geven van workshops trainingsacteren aan trainers. Hij vindt dat ik door het geven van workshops aan trainers mijn eigen nest bevuil.

In de mailtjes die ik ontvang, komen steeds dezelfde twee dingen terug die de boosheid veroorzaken:

1. Er komen steeds meer trainingsacteurs op de markt die amper een opleiding hebben gevolgd.
2. Er zijn steeds meer trainers die zelf de rollenspelen spelen.

Het vak van trainingsacteur wordt volgens de trainingsacteurs die mij mailen niet serieus genomen. Want iedereen mag zich tegenwoordig trainingsacteur noemen.

En daar werk ik aan mee.. (aldus de boze trainingsacteurs).

Maar is dat ook zo?!

Daar kan ik kort over zijn: natuurlijk niet! En lees de teksten op mijn website er maar op na als je me niet gelooft: ik beweer nergens dat je het vak van trainingsacteur in één dag kunt leren.

Toch heb ik het gevoel dat dit antwoord uitleg behoeft. Ik vermoed namelijk dat de boze trainingsacteurs met dit korte antwoord geen genoegen nemen .

Bovendien ligt het ‘probleem’ volgens mij een stuk genuanceerder. Vandaar hieronder ook nog een lang antwoord (en ik weet het, het is inderdaad een héél lang antwoord geworden).

Waar komt de boosheid vandaan?

Volgens mij komt de boosheid bij trainingsacteurs voort uit de angst voor te weinig werk. Doordat er steeds meer trainingsacteurs komen en doordat trainers de rollenspelen zelf spelen, hebben veel trainingsacteurs het gevoel dat er steeds minder werk voor hen is.

Dit gevoel is ook niet zo gek als je de huidige markt bekijkt. De tarieven van trainingsacteurs staan zwaar onder druk en er wordt flink op trainingen (en dus op trainingsacteurs) bezuinigd.

Dit komt ook naar voren in de resultaten van de enquête die ik in juni 2011 onder 73 trainingsacteurs gehouden heb. En nog steeds hoor ik van veel trainingsacteurs dat ze op dit moment weinig werk hebben.

Ook ik weet hoe het is om te weinig werk en dus te weinig geld te hebben. De stress die dat geeft, de slapeloze nachten en de onzekerheid of je volgende maand wel genoeg opdrachten zult hebben. Ik ken het allemaal! Ik snap de angst voor te weinig werk dan ook goed.

Toch denk ik niet dat de oorzaak van te weinig werk ligt in al die mensen die zich na het volgen van een opleiding ‘ineens’ trainingsacteur noemen. Of door trainers die nu zelf de rollenspelen spelen.

Om bij het eerste punt te beginnen:

1. Er komen steeds meer trainingsacteurs op de markt die amper een opleiding hebben gevolgd.

Er zijn inderdaad veel mensen die trainingsacteur willen worden. Geef ze eens ongelijk, het is een prachtig vak. En ja, dan wordt de markt voller. Dat is zeker waar.

Maar zeg nou zelf: voor jou als ervaren trainingsacteur kunnen deze mensen toch nooit een concurrent zijn?! De jarenlange ervaring die jij hebt, kunnen zij toch nooit inhalen?! In die zin zijn zij volgens mij dus ook absoluut geen concurrent.

En natuurlijk, beginnende trainingsacteurs vragen vaak een lager tarief. Maakt dat hen tot een concurrent? Misschien bij trainers die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten. Maar niet bij de trainers die voor kwaliteit gaan (en dat zijn toch ook de trainers waar jij mee wilt werken?!). Die willen gewoon een goede trainingsacteur en zijn bereid daar ook een normaal tarief voor te betalen.

Wat ik wel zie, is dat er een steeds groter wordende groep trainingsacteurs op de markt komt met een andere achtergrond dan de meeste trainingsacteurs hebben. Zij hebben niet de toneelschool gevolgd, maar komen juist uit het bedrijfsleven. Zij rollen er niet in (zoals veel zeer ervaren trainingsacteurs jaren geleden), maar zij maken bewust de keus om het roer om te gooien en trainingsacteur te worden.

Dit betekent dat zij er alles aan doen om deze carrièreswitch een kans van slagen te geven. Zij zijn dan ook zeer fanatiek is mijn ervaring. Niet alleen om het vak eigen te maken, maar ook om aan werk te komen.

Ze geven daarom veel geld uit aan het volgen van opleidingen (zowel op het gebied van trainingsacteren als marketing) en geven ook geld uit aan zaken als een goede website, visitekaartje, etc.

Zij doen er echt alles aan om zich als trainingsacteur te profileren. Zij willen er ook geen andere dingen naast doen (ze hebben niet voor niets bewust voor het vak gekozen).

Dit in tegenstelling tot veel ervaren trainingsacteurs. Zij doen er van alles naast (acteren, regisseren, trainen(!) en coachen). Dit blijkt ook uit de resultaten van mijn enquête: 69% doet er andere dingen naast.

Het is de manier waarop deze nieuwe groep zich profileert die hen zeer aantrekkelijk maakt voor trainers. Niet alleen omdat zij op internet goed te vinden zijn, maar ook omdat zij zichzelf alleen als trainingsacteur neerzetten.

En dát maakt hen zeer geduchte concurrenten van de ervaren trainingsacteurs.

Het ‘probleem’ is dus niet dat deze nieuwe groep trainingsacteurs een opleiding heeft gevolgd en zich nu trainingsacteur noemt. Het ‘probleem’ zit hem in de manier waarop deze groep zichzelf profileert.

2. Er zijn steeds meer trainers die zelf de rollenspelen spelen.

Er is een grote groep trainers die NOOIT een trainingsacteur inhuurt. Deze groep is waarschijnlijk groter dan je denkt.

De redenen dat zij geen trainingsacteur inhuren zijn zeer divers:

• Zij geloven niet in de meerwaarde van trainingsacteurs (hier liggen dus kansen!).
• Er is geen budget voor trainingsacteurs (denk aan scholen, stichtingen en vrijwilligersorganisaties). Deze trainers willen heel graag gebruik maken van een trainingsacteur, maar doordat er geen budget is, spelen ze de rollenspelen noodgedwongen zelf.
• Ze maken slechts heel af en toe gebruik van rollenspelen in hun training. Zo weinig dat een trainingsacteur inhuren voor hen geen zin heeft (die zou dan vrijwel de gehele training niets te doen hebben).

Deze trainers maken dus wel gebruik van rollenspelen en willen graag leren hoe zij dat beter kunnen doen. Uiteraard ben ik graag bereid om hen dit te leren. Sterker nog, ik zie dit bijna als mijn plicht!

Ik ben namelijk van mening dat mensen vooral leren door te ervaren. En daarvoor zijn rollenspelen uitermate geschikt. Maar dan moeten ze wel op de juiste manier ingezet worden! Want alleen wanneer een rollenspel op de juiste manier wordt ingezet, zijn rollenspelen effectief.

Ik vind het belangrijk dat de deelnemers ook in deze trainingen een goede ervaring met het doen van rollenspelen hebben (er zijn al teveel deelnemers met slechte ervaringen, helaas). En dat is de reden waarom ik trainers graag leer trainingsacteren!

Nieuwsgierig
Naast bovenstaande groep trainers, is er een groep trainers die vanuit nieuwsgierigheid een workshop trainingsacteren bij mij volgt.

Ze werken in hun trainingen juist wel met trainingsacteurs en het lijkt hen zo’n fantastisch beroep, dat ze er meer van willen weten. Omdat ze misschien ook willen gaan trainingsacteren, maar vaker nog omdat ze gewoon nieuwsgierig zijn naar het vak. En het leuk vinden om er meer over te leren (trainers zijn namelijk een zeer leergierig volkje ).

In tegenstelling tot wat veel trainingsacteurs misschien denken, vinden de meeste trainers dat trainingsacteren absoluut een vak is. En waren ze daar voorafgaand aan mijn workshop nog niet van overtuigd, dan zijn ze dat na afloop wel!

Iedere trainer die een workshop heeft gevolgd, geeft na afloop hetzelfde aan: wat is dit lastig. Het is echt een vak! Sommigen van hen zijn er zelfs nog meer van overtuigd dat zij het trainingsacteren aan de acteur over moeten laten.

Daarnaast geven de meeste trainers aan dat zij door het volgen van de workshop nog beter begrijpen wat het vak inhoudt en daardoor de trainingsacteur in hun training nog beter kunnen aansturen. En dus nog meer uit de samenwerking kunnen halen.

Ik heb daarom helemaal niet het gevoel dat ik verkeerd bezig ben door workshops trainingsacteren aan trainers aan te bieden. Ik ben dan ook allerminst van plan hiermee te stoppen.

Sterker nog, ik heb het gevoel dat ik hiermee zelfs bijdraag aan het op de kaart zetten van het vak van trainingsacteur.

Want ik ben het helemaal met de boze trainingsacteurs eens: trainingsacteren is een vak!

Wil je meer weten over het vak van trainingsacteur?

Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief. Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met tips over trainingsacteren , rollenspelen en leuke werkvormen.

Meld je nu aan!

photo credit: xmacex

Selma maakt trainingsacteurs boos! is a post from: Selma Foeken

Wanneer je als trainer of trainingsacteur de rollenspellen speelt is het lastig om te onthouden wat er allemaal tijdens het rollenspel gebeurt.

Logisch, want je bent met nogal wat dingen tegelijkertijd bezig: je moet je rol geloofwaardig neerzetten, in de gaten houden wat er met de deelnemer gebeurt (maak je het de deelnemer bijvoorbeeld niet te moeilijk), reageren op het gedrag van de deelnemer en dat allemaal met het leerdoel in je achterhoofd.

Daarnaast moet je ook nog eens onthouden wat er allemaal tijdens het rollenspel gebeurt. Want na afloop van het rollenspel moet je feedback geven.

Het spelen van een rollenspel vraagt dus nogal wat van je!(je zou bijna denken dat trainingsacteren een vak is? )

Toen ik net als trainingsacteur begon, was ik na afloop van een training altijd helemaal gesloopt.
Ik deed tijdens de rollenspelen zo hard mijn best alles te onthouden wat er gebeurde, dat ik na afloop doodmoe was van de enorme concentratie die dat van me vroeg.

Om het makkelijker voor mezelf te maken alles te onthouden, begon ik op een gegeven moment aantekeningen te maken.

Dat kun je op drie manieren doen:

1. Schrijf tijdens het rollenspel op wat er gebeurt

Tijdens een rollenspel aantekeningen maken kan afleiden. De deelnemer ziet jou schrijven en is natuurlijk benieuwd naar wat je opschrijft. “Gaat dat over mij?” Hij probeert misschien zelfs wel mee te lezen.

Je kunt dus niet zomaar aantekeningen maken tijdens het rollenspel.

In sommige rollenspelen klopt het dat het personage dat je speelt pen en papier bij zich heeft. Bijvoorbeeld als de setting een werkoverleg is.Dat is fijn, want in zo’n geval kun je tijdens een rollenspel aantekeningen maken.

Let op: Doe dit alleen wanneer het in het rollenspel passend is.

2. Schrijf na afloop van het rollenspel de belangrijkste zaken op

Kun je tijdens een rollenspel geen aantekeningen maken, zorg dan dat je toch pen en papier bij de hand hebt. Zodra het rollenspel afgelopen is, zet je de belangrijkste dingen op papier. Bijvoorbeeld die ene zin die de deelnemer zei waardoor het gesprek een andere wending nam.

Direct na afloop van een rollenspel weet je namelijk nog precies wat er allemaal gebeurd is. Door het dan meteen op te schrijven, hoef je niet bang te zijn dat je het vergeet.

Daarnaast kun je je aandacht veel beter bij de plenaire nabespreking houden (omdat je ondertussen niet je best hoeft te doen alles te onthouden wat er tijdens het rollenspel gebeurd is).

3. Schrijf mee tijdens de nabespreking

Na afloop van een rollenspel krijgt de deelnemer de gelegenheid stoom af te blazen. Vaak zullen daarna de overige deelnemers feedback geven. Op dat moment wordt er dus al heel veel gezegd over wat er tijdens het rollenspel gebeurd is.

Dit is voor jou een mooie gelegenheid om mee te schrijven!
Worden er dingen genoemd die jij vergeten was? Schrijf ze op zodat je die kunt gebruiken wanneer jij feedback geeft.

Doen, doen, doen!

Maar de allerbeste manier om te onthouden wat er tijdens een rollenspel gebeurt is door het heel veel doen!

Hoe vaker je een rollenspel speelt, hoe makkelijker het is om alles te onthouden. Dan hoef je geen aantekeningen meer te maken, maar is het je tweede natuur geworden.

Wil jij ook leren hoe je alles wat er in een rollenspel gebeurt kunt onthouden?Kom dan naar één van mijn drie workshops.

Hoe zorg jij ervoor dat je alles onthoudt wat er tijdens het rollenspel gebeurt? Ik ben heel benieuwd hoe jij dat doet! Geef hieronder je reactie.

photo credit: 28misguidedsouls

Hoe onthoud je wat er tijdens het rollenspel gebeurt? is a post from: Selma Foeken

Maar geloofwaardig spel is niet het enige wat belangrijk is.

Je moet daarnaast ook laten zien welk effect het gedrag van de deelnemer op jou heeft. Laat je dit niet zien, dan geef je de deelnemer geen kans om te leren. Want hij heeft niet alleen geen idee wat het effect van zijn gedrag is, hij krijgt ook geen kans om op jouw gedrag te reageren.

Stel je wordt boos, maar laat dat niet zien. Dan kan de deelnemer bijvoorbeeld ook niets doen om die boosheid bij je weg te nemen.

Daarnaast is er nog een andere reden om het effect te laten zien: de acceptatie van je feedback na afloop van het rollenspel.

Zoals al eerder gezegd: je wordt boos. Stel dat je dit niet laat zien. Je blijft dus in het rollenspel heel vriendelijk op de deelnemer reageren. Wanneer je na afloop van het rollenspel aangeeft dat je heel boos werd, dan zal de deelnemer daar niets van snappen. Want hij heeft er niets van gemerkt! De kans dat de deelnemer jouw feedback herkent wordt dan wel heel erg klein.

Dit klink heel erg logisch.
Natuurlijk ben jij je er van bewust dat je moet laten zien wat het effect van het gedrag van de deelnemer is. Toch zie ik in mijn workshops trainingsacteren vaak hoe moeilijk het is om dat duidelijk te laten zien.

Waarom is dat zo moeilijk?

Als trainingsacteur probeer je zo geloofwaardig mogelijk te spelen. Het gevolg hiervan is dat je het effect soms te klein laat zien, want je wilt niet dat het ten koste gaat van je geloofwaardigheid.

Je bent er dan vaak zelf van overtuigd dat je het heel duidelijk laat zien (en de overige deelnemers zullen dit vaak ook bevestigen), maar na afloop van het rollenspel blijkt dat de deelnemer zelf niets heeft gemerkt.

Hoe komt dat?

Dat een deelnemer niets merkt, is niet zo heel gek als je bedenkt waar een deelnemer tijdens een rollenspel allemaal mee bezig is: de theorie die hij net geleerd heeft, de groep die meekijkt en natuurlijk wil hij het zo goed mogelijk doen. Er speelt zoveel in zijn hoofd, dat hij simpelweg niet alles kan registreren.

Wat kun je doen om het effect te laten zien?

Begin met klein spel. Wanneer je merkt dat de deelnemer hier niet op reageert, maak je je spel iets groter. Doet hij hier nog niets mee, dan maak je het nog iets groter.

Terug naar het voorbeeld: je wordt boos. Dan speel je dat eerst klein. Je laat je boosheid non verbaal zien. Reageert de deelnemer hier niet op, dan maak je wat groter. Krijg je ook nu geen reactie, dan kun je het nog iets groter maken door echt letterlijk te zeggen: “Ik ben boos!”.

Dit laatste lijkt misschien overdreven, maar soms heeft een deelnemer het echt niet gezien. Door het letterlijk te zeggen, maak je nog duidelijker wat er bij je speelt.

Let op!

Kijk altijd goed wat er bij de deelnemer gebeurt! Het kan ook zijn dat de deelnemer zich geen raad weet met jouw reactie op zijn gedrag. Maak je op dat moment jouw gedrag nog groter, dan zal hij waarschijnlijk dichtklappen. Houd dus altijd goed de reactie van de deelnemer in de gaten!

Geef de deelnemer de tijd om te reageren. Ga niet direct over naar de volgende stap als de deelnemer niet meteen reageert.

Ga niet eindeloos door met het groter maken van je gedrag. In het geval van de boosheid: de stoelen hoeven echt niet door de ruiten om duidelijk te maken dat je boos bent!

Pakt de deelnemer het na een paar keer uitvergroten niet op, leg dan het rollenspel stil.

Ik ben heel benieuwd naar jouw reactie op dit artikel! Wat doe jij om de deelnemer te laten zien wat er bij jou speelt? Ik lees graag je recatie!

Workshops trainingsacteren

Ben je benieuwd of het vak van trainingsacteur ook iets voor jou is? Kom dan naar de workshop trainingsacteren voor trainingsacteurs. Ik geef je na afloop van de workshop persoonlijke feedback over de te nemen vervolgstappen.

Of ben je trainer en wil je de rollenspelen met meer overtuiging spelen? Dan is de workshop trainingsacteren voor trainers echt iets voor jou! Je leert in deze workshop hoe je geloofwaardig
verschillende soorten gedrag neerzet. Ook als dat gedrag ver van je afstaat!

Kijk bij agenda op mijn website voor de data van de workshops.

photo credit: ZioDave

Laat zien wat er speelt! is a post from: Selma Foeken

 

Mijn achtergrond is anders dan die van de meeste trainingsacteurs. Ik heb namelijk niet de toneelschool gedaan of een andere erkende drama-opleiding gevolgd.

Hoe ik dan toch trainingsacteur kon worden?

Oké, ik geef toe: ik had wel iets met toneelspelen. Voor ik trainingsacteur werd, volgde ik in mijn vrije tijd allerlei toneelcursussen. En was ik een fanatieke theatersporter. Ik kon dus wel acteren. Nou ja, ik was natuurlijk wel een amateur.

In 2004 ontdekte ik het vak van trainingsacteur. Ik werkte als re-integratie bemiddelaar en mijn collega’s waren voor een sollicitatietraining op zoek naar iemand die een werkgever kon spelen. Zo vroegen ze mij voor die rol. Omdat zij wisten dat ik in mijn vrije tijd ‘iets met toneel’ deed.

Ik vond het meteen geweldig! Zelfs zo leuk dat ik er mijn vak van wilde maken. Ik besloot om een opleiding tot trainingsacteur te gaan volgen en werd aangenomen.

Tijdens de opleiding zat ik in een groep met alleen maar mensen die de toneelschool wél hadden gedaan. Zij wisten dus precies hoe je moet acteren. En hoe je een rol geloofwaardig neerzet.

Maar dat niet alleen, in de pauzes gingen de gesprekken over de regisseurs met wie ze hadden samengewerkt, de producties waar ze in hadden gestaan en hun ervaringen met de verschillende theaters.

Je kunt het je misschien wel voorstellen: dat maakte me allemaal erg onzeker. Ik was steeds bang dat ze erachter zouden komen dat ik helemaal niet kon acteren!

Gelukkig kreeg ik tijdens de opleiding positieve feedback van de docent. En ik haalde mijn diploma. Toch bleef ik onzeker over mijn acteerprestaties.

Tijdens mijn eerste betaalde opdrachten als trainingsacteur was ik bloednerveus. Zelfs zo erg dat ik de nacht ervoor slecht sliep en onderweg er naartoe hartkloppingen (!) had. Want stel je voor dat ze erachter zouden komen dat ik niet kon acteren…

Wat bleek: de trainers waren steeds tevreden. Zelfs zo tevreden dat ze me terug vroegen. En weer vroegen. Ik kreeg steeds meer opdrachten Zou ik dan toch een goede trainingsacteur zijn?!

Ik weet niet meer precies wanneer, maar op een gegeven moment werd me duidelijk waarom ik steeds terug gevraagd werd. Ik hoorde namelijk steeds hetzelfde van zowel trainers als deelnemers: je speelt zo geloofwaardig.

Ik kon dus wel degelijk acteren!

Mijn stelling ‘iedereen kan trainingsacteren’ komt dus niet zomaar uit de lucht vallen. Misschien gaat het te ver om te zeggen ‘als ik het kan, kan iedereen het’, maar ik ben ervan overtuigd dat je niet per se de toneelschool gedaan hoeft te hebben om een goede trainingsacteur te zijn. Of om als trainer een rollenspel neer te kunnen zetten.

Wat je wél moet kunnen en dat is echt een voorwaarde, is dat je geloofwaardig verschillende soorten gedrag neer kunt zetten. Ook gedrag dat ver van je afstaat. En dat kun je leren; in mijn workshop trainingsacteren voor trainingsacteurs bijvoorbeeld.

Wat vind jij? Moet je per se een erkende drama-opleiding hebben gedaan om trainingsacteur te kunnen zijn? Of om een rollenspel te kunnen spelen? Ik ben heel erg benieuwd naar jouw mening!

photo credit: adplayers

Iedereen kan trainingsacteren. Jij dus ook! is a post from: Selma Foeken

Wanneer je met grote groepen werkt, is er vaak geen tijd om iedereen een rollenspel te laten spelen. Bovendien wordt je training erg saai als je iedere deelnemer een keer aan de beurt wilt laten komen.

Want wat dacht je dat er met de aandacht en de betrokkenheid van de overige deelnemers gebeurt?! Die wordt steeds minder als zij vooral zitten te kijken.

Een leuke werkvorm die je met een grote groep kunt doen, is de werkvorm: Wat zou jij doen? Bij deze werkvorm is namelijk de hele groep actief.

Werkvorm: Wat zou jij doen?

Zet alle tafels en stoelen aan de kant zodat er een grote lege ruimte in het midden van de trainingsruimte ontstaat. Teken daarna in de lengte van de ruimte een (denkbeeldige) lijn op de vloer.

Omschrijf nu een voor deelnemers herkenbare situatie. Uiteraard is dit een situatie die past binnen het thema van je training.

Stel je geeft een verzuimtraining. Dan zou dit de situatie kunnen zijn:

Een van je medewerkers meldt zich ziek. Hij belt je op en geeft aan dat hij zich niet zo lekker voelt. Hij heeft hoofdpijn en vertelt dat hij in ieder geval vandaag de hele dag thuis blijft.

Geef vervolgens aan hoe jij op deze situatie zou reageren. Kies hierbij bijvoorbeeld voor een reactie die veel deelnemers geven. Of kies juist voor een reactie die vrijwel niemand geeft.

Welke reactie je ook kiest, omschrijf duidelijk wat je reactie zou zijn.

Wat ik zou doen is tegen hem zeggen dat hij lekker zijn bed in moet kruipen, want ziek = ziek. Ik wens hem dus van harte beterschap, meld zijn ziekmelding bij de bedrijfsarts en zie hem vanzelf wel weer verschijnen.

Vraag nu aan de groep of zij het met deze reactie eens zijn. En zo niet, wat zij dan anders zouden doen. Laat ze hier even over nadenken.

Als ze voor zichzelf helder hebben wat zij in deze situatie zouden doen, vraag je hen op de (denkbeeldige) lijn te gaan staan.

Wijs duidelijk aan welke kant van de lijn ‘mee eens’ is en welke kant van de lijn ‘mee oneens’ is. In het midden is dus ‘deels mee eens, deels mee oneens.

Nu iedereen op de lijn staat, kun je de deelnemers vragen of zij willen laten zien hoe zij op deze situatie zouden reageren. Je kunt ze nu dus een rollenspel laten doen, waarbij ze op hun plek in de rij kunnen blijven staan (zoals bij de werkvorm ‘het hoefijzer’).

Vraag de trainingsacteur om naar een deelnemer te stappen en een kort rollenspel te doen. In ons voorbeeld speelt hij dus de medewerker die zich ziek meldt. De deelnemer kan vervolgens reageren zoals hij vindt dat je dat zou moeten doen.

Bespreek na drie tot vier deelnemers de rollenspelen na. Je kunt vervolgens vragen of iedereen nog steeds vindt dat hij op de goede plek staat, want deze rollenspelen kunnen natuurlijk tot nieuwe inzichten leiden.

Daarna kun je een paar andere deelnemers het rollenspel laten doen. Of je brengt een nieuwe situatie in.

 

Wat betekent deze werkvorm voor de trainingsacteur?

Zorg er allereerst voor dat je goed weet wat het doel van het rollenspel is. Wil de trainer een vaardigheid trainen, een gespreksmodel aanleren, of is deze werkvorm bedoeld om verschillende aanpakken met elkaar te bespreken.

Het doel is namelijk van invloed op de manier waarop jij acteert. En op de feedback die je geeft.

Kies als trainingsacteur deelnemers die op verschillende plekken in de rij staan. Dit is vooral belangrijk als de trainer deze werkvorm gebruikt om zoveel mogelijk verschillende aanpakken te laten zien en daarover met elkaar van gedachten te wisselen.

Neem zelf het initiatief. Jij start dus het rollenspel door naar een deelnemer te lopen en te zeggen wat de trainer in de situatieschets heeft verteld. In dit voorbeeld meld je je dus ziek.

Zorg ervoor dat de deelnemer daarna de kans en de ruimte krijgt om te laten zien hoe hij op de ziekmelding zou reageren.

Laat tot slot het rollenspel niet te lang duren. Een kort gesprekje van twee minuten is voldoende. Rond het gesprek af en loop naar een andere deelnemer.

Wat zijn jouw ervaringen met deze werkvorm?

Ik ben erg benieuwd naar je reactie op deze werkvorm! En of jij misschien nog andere leuke werkvormen kent die je met een grote groep kunt doen. Ik hoor graag je reactie.

photo credit: milos milosevic

Meer werkvormen?

Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op mijn gratis nieuwsbrief.

Je ontvangt iedere twee weken GRATIS een artikel met leuke werkvormen, tips over trainingsacteren en rollenspelen en tips over hoe je het leerrendement van je training verhoogt.

Meld je nu aan!


Gerelateerde artikelen

• Wat is het doel van het rollenspel?
• Hoe lang duurt een rollenspel?

Gerelateerde werkvormen

• Het hoefijzer
• Groepsoefening feedback geven

Wat zou jij doen? is a post from: Selma Foeken